naar top
Menu
Logo Print

NATUURSTEEN ALS GEVELBEKLEDING: AFWERKINGEN

natuursteen gevelDe oppervlakken van twee natuursteenpanelen uit eenzelfde groeve die een verschillende afwerking krijgen, kunnen esthetisch erg van elkaar verschillen. Polijsten bijvoorbeeld kan de kleur sterk verdonkeren en intenser maken; vlammen verzacht dan weer het kleurenpalet. Platen krijgen soms al een voorbehandeling in de groeve, waarna de marmerbewerker de platen op formaat zaagt. Afwerkingen hebben naast een esthetische ook vaak een praktische functie als bescherming tegen waterabsorptie en vervuiling.

We beperken ons in de volgende opsomming tot de courant toegepaste afwerkingsvormen. De keuze van een oppervlaktebewerking hangt naast esthetische voorkeur sterk af van de aard van het materiaal (breeksterkte, aanwezigheid van aders enz.) en het praktische aspect van de uiteindelijke toepassing als gevelbekleding. Niet alle afwerkingen kunnen worden uitgevoerd op alle soorten natuursteen, maar het aantal limitaties is beperkt.

Nemen we even marmer als voorbeeld:

  • Voor marmer is een geschuurde afwerking zinloos omdat de levendigheid van de steen, het decoratieve effect, verloren gaat.
  • Marmer kan niet worden gehamerd omdat het te zacht is en kan breken wanneer het veel aders bezit. Het kan wel zacht worden gepolijst om de kleur en structuur goed te laten uitkomen. Het gepolijste laagje slijt wel vlugger af waardoor marmer en andere zachte gesteenten hun glans snel zouden verliezen. Daar bestaat vandaag wel een beschermende behandeling voor.

EFFEN AFWERKINGEN

  • Geslepen of geschuurd:
    het schuren dient om het oppervlak en de randen van harde natuursteen effen te maken nadat het werd gezaagd. Het oppervlak vertoont fijne cirkelvormige streepjes, zonder bepaalde richting.
  • Verzoet:
    na het polijsten krijgt de steen een mat, effen oppervlak met behoud van de oorspronkelijke kenmerken van de steen. De cirkelvormige groefjes na het schuren verdwijnen bij verzoeting.
  • Gepolijst granietGepolijst: 
    een populaire afvlakkingsmethode voor granieten en andere harde stenen. De structuur (aders, vlekken, fossieltjes) van de steen wordt beter zichtbaar. De versterkte kleuren vertonen genuanceerde tinten. Het vlakke, gladde oppervlak met hoge glans biedt een extra bescherming tegen vervuiling. Het nadeel is dat ingedrongen vocht de vlakke plaat lokaal kan doen afschilferen. Ook kan de tint veranderen bij bevochtiging.

FIJNE AFWERKINGEN

  • IJsbloem:
    vijf beitels met lamellen draaien mechanisch rond op de plaat, wat een ijsbloemachtige tekening nalaat.
  • Oude frijnslag:
    de manuele en mechanische oude frijnslag hebben weinig met elkaar te maken. Groeven worden manueel aangebracht met hamer en beitel. Mechanisch gebeurt dat met een luchtbeitel waardoor de afwerking meer op een zeer fijn gebikte behouwing lijkt.
  • Gefrijnd:
    met een puntbeitel worden er manueel vele fijne groefjes van 1 à 2 mm diep aangebracht. Dat geeft een wat schuin en ruw patroon. Het mechanisch bikken van evenwijdige groeven gebeurt met een multifrees met diamanttanden. De richting van de frijnslagen kan het gebouw een optisch verlengend of verbredend effect bezorgen.
  • Gehamerd/gebouchardeerd:
    de (manuele of mechanische) slagen met een punthamer creëren puntjes in vierkantige patronen, regelmatig verspreid over het oppervlak. De sporen van het zagen en andere bewerkingen worden zo uitgewist. Platen zijn liefst dikker dan 30 mm om barsten te vermijden.
  • Geborsteld:
    gelijkaardig aan het polijsten, maar minder intensief, waardoor het oppervlak minder glans krijgt.

RUWE AFWERKINGEN

  • Gezaagd:
    steenblokken worden na de ontginning machinaal gezaagd met een raamzaag, een cirkelzaag of een diamantdraad. Kleinere blokken worden gezaagd met een diamanten schijfblad op een cirkelzaag. Elk type zaagblad laat een typische zaagsnede achter op het steenoppervlak.
  • Gezandstraald:
    het verstuiven van zand onder druk zorgt voor een ruw effect op platen van minder harde steensoorten.
  • Een gevlamde oppervlakte bij Ierse Blauwe Hardsteen beschermt tegen felle wind en zand bij realisaties aan de Vlaamse kustGevlamd:
    met deze populaire afwerkingsvorm wordt de gespikkelde structuur van graniet minder zichtbaar en wordt de kleur egaler. De vlammen zorgen voor een thermische schok die de oppervlaktekorrels openbreekt.