naar top
Menu
Logo Print
29/11/2017 - ELISE NOYEZ

CASE STUDY AZ ALMA

EEN ZIEKENHUIS MET HOTELBELEVING

Eind maart namen de medewerkers en patiënten van AZ Alma, voorheen verspreid over Campus Eeklo en Campus Sijsele, hun intrek in het nieuwe ziekenhuis aan de Ringlaan in Eeklo. Een mastodont is het: een gebouw van zeven verdiepingen hoog, met 512 bedden en een totale vloeroppervlakte van maar liefst 60.000 m2. Een rationeel gebouw ook, symmetrisch opgebouwd, met looplijnen die beperkt blijven, en kamers die functioneel werden ingericht. En, niet onbelangrijk, een flexibel gebouw, klaar om de steeds veranderende noden van de zorg te omarmen.

AZ Alma, Eeklo, AAPROG, ziekenhuis

 

arch. Jo De Maesschalck, AAPROG, AZ Alma
arch. Jo De Maesschalck, AAPROG

EVENWICHTSOEFENING TUSSEN RUST EN SPEELSHEID

De Heilig-Hartkliniek in Eeklo en het Elisabeth Ziekenhuis in Sijsele vormen al sinds 2003 een gezamenlijke entiteit en de eerste stappen voor een nieuwe campus werden niet veel later gezet. Nog voor de fusie van beide ziekenhuizen officieel was - in juli 2006 - werd architectenbureau AAPROG voor het ontwerp van een nieuwe, hedendaagse zorginstelling ingeschakeld.

“Het bestuur wilde een functioneel ziekenhuis, aangepast aan de steeds veranderende zorgverlening, waar iedereen, van medewerkers tot patiënten, tot buurtbewoners, een plaats kon vinden", aldus arch. Jo De Maesschalck. “Daar zijn we mijns inziens in geslaagd. Met niet minder dan 60.000 m2 vloeroppervlakte en 512 bedden was het programma van eisen weliswaar enorm, maar omdat we steeds gezocht hebben naar de meest functionele en rationele invulling daarvan, is de organisatie van het gebouw eenvoudig en flexibel gebleven, terwijl we in het centrale gedeelte - het atrium - perfect konden aansluiten bij de hotelbeleving waar de opdrachtgever naar streefde."

Rationaliteit en flexibiliteit als uitgangspunt

AZ Alma is opgebouwd uit vier L-vormige verpleegvleugels, twee langs elke zijde van het atrium, met op de raakpunten steeds de functionele ruimtes. “Voorzieningen zoals sanitair, opslagruimte en verpleegposten worden met andere woorden per twee eenheden gedeeld", verduidelijkt De Maesschalck. “Dat is niet alleen efficiënt; het laat ook toe om binnen de vleugels zelf flexibel om te gaan met indeling, bezetting en bestaffing. Afhankelijk van het aantal ingrepen kan de vleugel als het ware ingekort of verlengd worden, waardoor de looplijnen steeds zo kort mogelijk worden gehouden."

Dergelijke functionele overwegingen liggen aan de basis van de meeste ontwerpbeslissingen in AZ Alma, maar hoewel ze doorgaans eenvoudig zijn in opzet, leiden ze soms wel tot spectaculaire resultaten. “Het atrium kwam in feite heel logisch tot stand", vertelt De Maesschalck. “We zetten de L-vormige vleugels twee aan twee tegen elkaar, reserveerden de centrale ruimte voor het onthaal en trokken het dak omhoog. Een eenvoudige ingreep, maar met groots effect, zeker als je daar een schijnbaar willekeurige structuur van stalen liggers aan toevoegt."

AZ Alma, Eeklo, AAPROG, ziekenhuisZiekenhuis zonder drempel

Het imposante atrium is dan ook de plek die de drempel tot het ziekenhuis moet verlagen. “Je hebt hier niet het gevoel dat je een ziekenhuis binnenstapt", aldus De Maesschalck. “Er heerst een zekere speelsheid in de ruimte en de materialen zijn zo gekozen dat ze meer aansluiten bij de hotelbeleving dan de ziekenhuissfeer. Grote glaspartijen, rode pluche rond de zitkegels en een vloerbekleding in houtprint kenmerken de 'leisure'-ruimtes en zorgen dat, naast dokters en patiënten, ook bezoekers en buurtbewoners hier een plek vinden.

Uit de cijfers van het restaurant alleen al blijkt dat we daarin geslaagd zijn: dat trekt ongeveer driemaal zoveel publiek als voordien."

Een rustgevend palet

In de verpleegvleugels heerst een meer ingetogen sfeer. “Hebben we in het atrium en de 'publieke' ruimtes een zekere speelsheid en warmte geïntroduceerd," legt De Maesschalck uit, “dan hebben we in de verpleegvleugels en behandelingsruimtes bewust voor een sobere inkleding en architectuur gekozen. De symmetrie van het gebouw, de lichte kleuren, het doortrekken van een eenvoudige huisstijl … allemaal zorgen ze ervoor dat patiënten in het ziekenhuis tot rust kunnen komen. Daarvoor hebben we trouwens van in het begin een vast palet aangeboden, om zo een zekere continuïteit te garanderen. Hadden we elke afdeling apart laten beslissen, dan was het ongetwijfeld chaos geworden."

Lees verder >