Btw-verlaging maakt nieuwbouw betaalbaar voor 1 op 3

Onderzoek toont grote impact op koop- én huurmarkt

Betaalbaarheid onder zware druk

Voor 26,8% van de Belgen die actief op zoek zijn naar een huur- of koopwoning, is een geschikt pand vandaag financieel onhaalbaar. Vooral in Brussel (37%) is de situatie nijpend, gevolgd door Wallonië (26,8%) en Vlaanderen (25,0%). De Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (UPSI-BVS) ziet daarin het bewijs dat de betaalbaarheidsproblematiek structureel is.

Verschil van 30.000 euro

Volgens een representatieve iVOX-bevraging bij 1.000 Belgen kan een verlaging van de btw op nieuwbouw van 21% naar 12% voor 31,1% van de actieve kopers het doorslaggevende verschil maken tussen een verouderde woning en een energiezuinige nieuwbouw. Jongeren onder 35 jaar worden het hardst getroffen: 43,9% ervaart de 21% btw als een belangrijke drempel.

Een gemiddeld nieuwbouwappartement van 95 m² kost vandaag bijna 320.000 euro, een nieuwbouwwoning van 160 m² net geen 400.000 euro. Een btw-verlaging naar 12% zou toekomstige eigenaars tot ongeveer 30.000 euro kunnen besparen, afhankelijk van het type woning. Die besparing kan voor velen de stap naar energiezuinige nieuwbouw mogelijk maken; in Vlaanderen (32,9%) en Wallonië (31,2%) zou dit bijzonder doorslaggevend zijn, in Brussel voor 21,2%.

Meer investeringen in huurwoningen

De maatregel zou ook de huurmarkt ondersteunen. Ruim 1 op 4 Belgen (27,8%) zegt te willen investeren in een nieuwbouwwoning voor verhuur bij een verlaagde btw. Dat kan het aanbod kwalitatieve, energiezuinige huurwoningen vergroten en de druk op huurprijzen temperen. Vandaag wil 69,3% van de huurders liever kopen maar kan dat financieel niet; 47,9% woont bovendien niet in de voorkeurswoning door het beperkte aanbod.

Dubbele maatschappelijke winst

UPSI-BVS benadrukt dat een lagere btw niet alle problemen oplost, maar wel de keuzevrijheid vergroot, zeker voor -35-jarigen. Meer betaalbare nieuwbouw versnelt tegelijk de vernieuwing van het woningpatrimonium, waarvan vandaag slechts 5% voldoet aan de energiedoelstellingen voor 2050. Zo kan de hele woonladder in beweging komen: meer eigenaars en kwalitatievere huur voor wie (nog) niet kan kopen.

Politieke context en timing

Volgens UPSI-BVS ligt het voorstel van een btw-verlaging concreet op tafel bij de begrotingsonderhandelingen en geniet het welwillendheid bij verschillende politieke kabinetten.

Gerichte en budgetneutrale maatregel

De sector pleit voor een gerichte toepassing: enerzijds voor kopers van de enige en eigen woning (met begrensde oppervlakte), anderzijds voor investeerders die aan specifieke verhuurvoorwaarden voldoen. UPSI-BVS ziet perspectief op budgetneutraliteit door terugverdieneffecten via extra nieuwbouw, meer transacties en bijkomende economische activiteit, en vraagt om een volledige maatschappelijke en economische doorrekening.

Over het onderzoek

De bevraging werd uitgevoerd door iVOX in opdracht van UPSI-BVS bij 1.000 Belgen, representatief naar leeftijd, geslacht, regio en opleidingsniveau. De maximale foutenmarge bedraagt 3,02%.