Kaaitheater opent nieuw huis aan Sainctelette in 2027

Na vijf jaren als nomadische organisatie keert Kaaitheater in 2027 terug naar de Sainctelettesquare. Het volledig vernieuwde huis opent officieel op 16 september, gevolgd door een feestelijk openingsweekend van 16 tot en met 19 september. De heropening valt samen met de 50ste verjaardag van Kaaitheater en luidt een nieuw hoofdstuk in. Architectuuratelier Ambiorix (aaa) bracht presentatie, productie, repetitie, ontmoeting en organisatie weer onder één dak. Het huis zal van ’s ochtends tot ’s avonds leven, met ruimte voor een nightlifeprogramma, in een buurt die volop in ontwikkeling is.

Twee zalen, nieuw elan

Het iconische maansymbool ‘Luna’ prijkt opnieuw op het dak en gaf mee inspiratie voor de nieuwe zalenamen. De grote zaal, Super Moon, kreeg een grondige technische vernieuwing: de oude manuele trekkenwand maakte plaats voor een hedendaagse infrastructuur met een telescopische tribune en geïntegreerd balkon. De zichtlijnen zijn geoptimaliseerd en de capaciteit stijgt naar 700 zitplaatsen. “Kaaitheater kan eindelijk opnieuw grote, nationale en internationale producties ontvangen, en die rol weer opnemen in het Brusselse podiumkunstenlandschap,” zeggen artistiek en algemeen coördinatoren Agnes Quackels en Barbara Van Lindt.

De gloednieuwe kleinere zaal, New Moon, biedt plaats aan 200 toeschouwers en focust op creaties en een nieuwe generatie makers — voor sommigen de opstap naar de grote zaal. Beide zalen zijn flexibel inzetbaar dankzij uitschuifbare tribunes en kunnen gelijktijdig én onafhankelijk functioneren, van zittende voorstellingen tot nachtprogramma’s. De polyvalente opzet versterkt ook de mogelijkheden voor verhuur: conferenties, bedrijfspresentaties, feesten, concerten en andere evenementen.

Een huis dat leeft

Het Lunacafé wordt de meest publieke ruimte en de schakel met de stad. Met een nieuw interieur, meer daglicht en een ruimer terras wordt het een plek om af te spreken, te eten en te blijven hangen — ook los van voorstellingen — met een aanbod van eenvoudig, gezond en betaalbaar ‘fast good’. Het café staat bovendien open voor externe partners voor onder meer boekvoorstellingen, intieme concerten en gesprekken.

Het vernieuwde huis krijgt een uitgesproken eigen karakter. In de foyer wordt bij de opening een kunstwerk van Elen Braga onthuld, geïnspireerd door Brusselse verhalen en de traditie van de trekkenwand. Voor het losse meubilair organiseerde Kaaitheater een open oproep; de winnaar wordt binnenkort bekendgemaakt. Toegankelijkheid kreeg extra aandacht: een doorlopende vlakke vloer verbindt café, foyer en zalen op het gelijkvloers. In de grote zaal laat een innovatief audiosysteem geluid rechtstreeks naar de smartphone van bezoekers streamen, zodat zij via eigen oortjes of hoofdtelefoon beter kunnen luisteren.

Nieuwbouw aan de Akenkaai

De nieuwbouw, mogelijk gemaakt via een perceelruil met Kanal, huisvest boven de laad- en loszone een lichte, semipublieke community space. Scholen, buurtgroepen, kunstenaars en organisaties kunnen er terecht voor workshops, vergaderingen, lezingen en uiteenlopende initiatieven. Voor kunstenaars zijn er twee repetitiestudio’s, waarvan één voor langere werkperiodes van één tot twee maanden, met prioriteit voor makers uit Brussel en Vlaanderen.

Satellite, een coworkingplek met bibliotheek en kantine, biedt extra werk- en ontmoetingsruimte. De bovenste verdieping wordt ingenomen door vergaderruimte Observatorium. Tot slot is er Outer Space, een stadsbalkon met zicht op het kanaal dat tijdens festivals occasioneel voor het publiek wordt opengesteld. In de gerenoveerde kantoorruimtes boven de hoofdingang nemen terugkerende en nieuwe gebruikers hun intrek, waaronder oKo, Cultuurloket, Lasso, Tristero, City to Ocean en het Fins Cultureel Instituut. Met het café in eigen beheer, zaal- en ruimtenverhuur en een nachtprogramma verbreedt Kaaitheater het gebruik van het huis en diversifieert het de eigen inkomsten. Samen met de komst van Kanal en de heraanleg van de Sainctelettesquare krijgt de site een sterkere identiteit en samenhang.

Samenwerking en inclusie

Sinds 2019 stuurt de vraag “How to be Many?” de werking. Wie heeft toegang tot culturele instellingen, tot het podium, de zaal en de besluitvorming erachter? Antwoorden krijgen vorm via onder meer Pay What You Can, waarbij bezoekers zelf bepalen wat ze voor een ticket betalen en hogere bijdragen toegang voor anderen mogelijk maken. De Open Source-werking nodigt collectieven, organisaties, jonge curatoren en kunstenaars uit om autonoom programma’s te maken, met ondersteuning in menskracht, ruimte en middelen.

In de nomadische jaren organiseerde Kaaitheater 1.116 avonden op 64 locaties, in theaters en openlucht. Die solidariteit bracht nieuwe publieken en een duurzame mentaliteit voort. Ook na de heropening blijven gezamenlijke presentaties met Brusselse partners een vaste pijler.

Rijke geschiedenis

Kaaitheater startte in 1977 als festival en werkte aanvankelijk nomadisch in Brussel. In 1983 werden de Kaaistudio’s de vaste plek voor repetities en presentaties. Tien jaar later volgde de verhuis naar het iconische gebouw op de Sainctelettesquare. Dat werd tussen 1929 en 1932 gebouwd naar een ontwerp van Marcel Driesmans en opende in 1932 als Lunatheater van Ernest Kindermans. Het kende later diverse functies, van tapijtwinkel tot hondenrenbaan, tot een grondige renovatie het in 1993 opnieuw als theater opende.

Praktisch

Openingsweekend: 16–19 september 2027. Adres: Sainctelettesquare 19, 1000 Brussel. De Vlaamse Gemeenschap is erfpachthouder en financiert de volledige renovatie en nieuwbouw in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Kaaitheater wordt ondersteund door de Vlaamse overheid, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Stad Brussel.