Zonne-energie en batterijen kunnen stroomkosten tot 40% verlagen

Zonnepanelen en batterijen kunnen de totale kosten van het elektriciteitssysteem in de jaren 2030 met maximaal 40% verlagen, mits ook de elektrificatie versnelt. Dat blijkt uit een scenariostudie van het Schneider Electric Research Institute (SERI). De besparing hangt onder meer af van de afstemming tussen elektriciteitsproductie, opslag en verbruik.

Afstemming bepaalt de besparing

De studie omvat 40.500 doorgerekende scenario’s met uiteenlopende kosten voor zonne-energie, batterijen en netinfrastructuur. Ze onderzoekt onder welke omstandigheden decentrale energiebronnen de totale systeemkosten kunnen verlagen. Het gaat dus niet om een voorspelde daling van de elektriciteitsfactuur voor elke gebruiker.

Batterijen spelen daarbij een belangrijke rol. Als hun opslagduur onvoldoende aansluit bij de behoefte van het systeem, kunnen de totale kosten volgens de berekeningen tot 35% boven het huidige referentieniveau uitkomen.

Ook het tempo waarin productie en verbruik groeien, is bepalend. Wanneer de uitrol van zonnepanelen en batterijen niet gelijk opgaat met de elektrificatie, kunnen de systeemkosten tijdelijk stijgen. Dat geldt zowel wanneer het aanbod sneller groeit dan de vraag als omgekeerd.

Netcapaciteit beter benutten

Elektrificatie zorgt voor extra stroomverbruik, onder meer door elektrische voertuigen en warmtepompen. Ook datacenters vergroten de elektriciteitsvraag. Als dat verbruik wordt afgestemd op de beschikbare productie en netcapaciteit, kunnen vaste kosten over meer geleverde megawatturen worden gespreid.

Batterijen en flexibel verbruik kunnen daarnaast verbruikspieken beperken en de netbelasting gelijkmatiger verdelen. Daardoor ontstaat ruimte voor bijkomende gebruikers zonder dat overal onmiddellijk netuitbreiding nodig is.

Drie beleidsprioriteiten

De onderzoekers formuleren drie prioriteiten:

• Spreid de netbelasting. Tijdsafhankelijke tarieven en capaciteitstarieven kunnen gebruikers stimuleren hun verbruik aan te passen. Gerichte steun voor zonnepanelen en batterijen kan dit aanvullen.

• Stem productie en elektrificatie op elkaar af. Investeringsprikkels en bouwvoorschriften moeten de groei van zowel het elektriciteitsaanbod als de vraag ondersteunen.

• Verlaag de uitvoeringskosten. Betaalbare componenten, efficiëntere vergunningsprocedures en opleidingen voor installateurs kunnen de uitrol ondersteunen.

Volgens de studie kunnen afzonderlijke investeringsbeslissingen van huishoudens en bedrijven samen tot systeemkosten leiden die dicht bij het berekende minimum liggen. De onderzoekers pleiten daarom voor beleid dat zulke investeringen mogelijk maakt, in plaats van vooraf per locatie vast te leggen hoeveel productie- of opslagcapaciteit er moet komen.