Gewijzigd AREI van kracht: dit verandert er voor je badkamer
Sinds 1 maart 2025 zijn er een aantal wijzigingen doorgevoerd in het AREI. De regelgeving is op bepaalde punten versoepeld, onder meer om nieuwe technologieën toe te laten. Een groot deel van de wijzigingen voor woningen hebben betrekking tot de badkamer. De Belgische regelgeving wordt zo afgestemd op de internationale norm IEC 60364-7-701. Maar daarmee weet je natuurlijk niet meteen veel meer. Wat is er concreet veranderd? We lijsten het voor je op.
Nieuwe definitie van de ruimte
Voorheen werd gesproken over ‘badkamers’, maar nu gaat het over ‘ruimtes die een bad en/of douche bevatten’. Dit geldt voor zowel vaste badkamers als mobiele toepassingen (zoals doucheruimtes op bouwplaatsen).
Hierop zijn er enkele uitzonderingen. Hoewel ze voor de doorsnee gezinswoning niet meteen relevant zijn, lijsten we ze toch even op ter volledigheid. Deze ruimtes vallen niet onder de nieuwe regels:
- nooddouches in industrie of laboratoria;
- wastafels voor baby’s;
- verstelbare of verplaatsbare baden en douches voor medische doeleinden;
- installaties voor dieren;
- douches en baden in mobiele of tijdelijke installaties.
Hoe wordt de ruimte bepaald?
Voorheen werden strikte volumes (0, 1, 2, 3) - zoals hier beschreven - gebruikt om een badkamer 'geometrisch' te definiëren, waarbij elke zone zijn beperkingen heeft met betrekking tot het plaatsen van elektrische toestellen, voorzieningen en leidingen. De volumes bestaan nog steeds, maar minder dan vroeger en anders gedefinieerd. Dat leggen we verderop in dit artikel uit.
Ruimtebepaling
De ruimte waarin een bad en/of douche is geïnstalleerd, wordt nu niet meer afgebakend als het geheel van de volumes, maar als volgt:
- Ondergrens: De afgewerkte vloer.
- Bovengrens: 3 m boven de vloer. Als er een plafond is dat niet eenvoudig (zonder gereedschap) verwijderbaar is, geldt dat als bovengrens - op voorwaarde dat het zich lager dan 3 m boven de vloer bevindt..
- Zijkanten: Deze worden bepaald door een verticaal vlak op 4 m afstand van de watertoevoerpunten. Dit wordt in het horizontale vlak gemeten doorheen de vaste watertoevoeren ter hoogte van het bad of de douche, vanaf de uitgang van de kraan van het bad, de uitgang van de vaste sproeikop, of de uitgang van de mengkraan of kraan waaraan de doucheslang van de handdouche wordt aangesloten.
- De zijkanten worden begrensd door vaste verticale wanden van min. 2,25 m hoog, of door wanden die aansluiten op een plafond of, indien aanwezig, een vals plafond dat niet geperforeerd is en niet zonder gereedschap kan worden gedemonteerd.
Vaste en niet-vaste wanden
- Vaste wanden zijn structurele, niet-verplaatsbare elementen, inclusief ramen en deuren. Deze moeten minimaal 2,25 m hoog zijn en voorkomen dat water de ruimte verlaat. Openingen onder deuren mogen maximaal 10 cm zijn.
- Niet-vaste wanden zijn bijvoorbeeld douchegordijnen of verplaatsbare schuifwanden die zonder gereedschap kunnen worden gedemonteerd.
Deuren en ramen: als 'gesloten' of 'open' beschouwd
Ramen en (douche)deuren kunnen als 'open' of 'gesloten' beschouwd worden. De termen 'als open' of 'als gesloten' hebben in deze context te maken met hoe deuren en ramen worden meegenomen bij het bepalen van de ruimte en de elektrische veiligheidszones (volumes) binnen een badkamer of doucheruimte.
- Voor de ruimtebepaling (de fysieke grenzen van de badkamer) worden deuren en ramen als 'gesloten' beschouwd. De grenzen van de ruimte stoppen dus bij de deur of het raam.
- Voor de volume-bepaling (de zones voor elektrische toepassingen, zie verder) worden deuren en ramen als 'open' beschouwd. De elektrische veiligheidszones kunnen zich uitbreiden voorbij de deur of het raam. Hierdoor kan de grens van een volume verder reiken dan de fysieke wand.
- In dat geval wordt er gewerkt met een reikafstand omheen de vaste wand om de grens van het volume te bepalen. Denk bijvoorbeeld aan een lichtschakelaar die zich buiten je badkamer, naast de deur, bevindt. Als de deur 'open' wordt beschouwd bij het bepalen van de volumes, dan kan de schakelaar binnen een elektrisch risicogebied (volume 1 of 2) vallen en gelden er strengere regels voor de installatie.
- De deur behorend bij een douche wordt als gesloten beschouwd bij het bepalen van de volumes en als open bij het bepalen van de ruimte.
Wat gebeurt er met de volumes/zones?
- Voor baden blijven volume 0, 1 en 2 behouden.
- Voor douches blijven volume 0 en 1 behouden (met onderscheid tussen douches met en zonder douchebak).
- Een douchebak met een diepte van minder dan 10 cm wordt niet meegerekend bij de volumebepaling. Bij een diepte van 10 cm of meer bepaalt de douchebak de grenzen van volume 0 en volume 1.
- De lengte van volume 0 in horizontale vlak bedraagt standaard 1,2 meter vanaf de sproeikop, maar wordt aangepast als de douchebak dieper is dan 10 cm.
- De hoogte van volume 1 is standaard 2,25 meter, maar kan hoger zijn als de sproeikop hoger geplaatst is.
- Volume 3 verdwijnt volledig. De ruimte wordt immers niet meer bepaald als zijnde het geheel van de volumes.
- Volume 1bis (onder het bad of de douchebak) wordt opgenomen in volume 1.
Daarnaast worden de volumes nu bepaald op basis van het hoogste en laagste betreedbare niveau. De reikafstand wordt niet langer alleen horizontaal meegenomen, maar ook in het verticale vlak als de begrenzende wand lager is dan 2,25 m.
Welk verschil maakt dit voor elektrische installaties in de badkamer?
De nieuwe voorschriften zorgen ervoor dat meer elektrische apparaten in bad- en doucheruimtes kunnen worden gebruikt. Dit betekent dat:
- Infraroodpanelen in volume 1 van een douche mogen worden geplaatst.
- Douche-wc's met een laagspanningsaansluiting toegestaan zijn.
- Elektrische multifunctionele douchecabines worden erkend als aparte installaties en moeten CE-gemarkeerd zijn.
De voorwaarden hiervoor zijn dat de toestellen en toepassingen op laagspanning permanent aangesloten zijn en expliciet door de fabrikant geschikt verklaard zijn voor gebruik in het betreffende volume. Voeding via een contactdoos is enkel toegelaten voor zeer lage veiligheidsspanning.
Overgangsregeling
Voor installaties die voor 1 maart 2025 zijn aangelegd, gelden enkele afwijkingen, vooral op het gebied van de IP-graad van het elektrische materiaal. Projecten die voor 1 maart 2025 gestart zijn, maar pas later worden gekeurd, kunnen nog onder de oude regels vallen. De aanvrager moet dan bewijzen dat het werk voor die datum is begonnen.
