GEBOUWBEHEERSYSTEMEN VERZAMELEN GEBOUWGEBONDEN DATA

EEN STAND VAN ZAKEN

De meest uitgebreide gebouwbeheersystemen omvatten vandaag zowel een BMS (Building Management System) als een EMS (Energy Management System). Globaal gesproken verzamelen en beheren zij dus een reeks gebouwgebonden data, en dat voor verschillende doeleinden.

Elise Noyez - 4 maart 2019

WAAROM EEN GEBOUWBEHEERSYSTEEM?

Gebouwbeheersystemen hebben onder andere als doel om:

• data-uitwisseling met de gebouwbeheerder mogelijk te maken;
• de performance van het gebouw en de technische installaties te monitoren en eventueel bij te stellen, om zo de energie-efficiëntie te verhogen;
• gebruikspatronen te monitoren en functionaliteiten daaraan aan te passen, om gebruikservaring en energie-efficiëntie te verhogen;
• verschillende installaties en technieken in het gebouw centraal aan te sturen; en
• verschillende gebouwtechnieken op elkaar af te stemmen.

VAN SCHAKELTECHNIEK NAAR GBS

In de praktijk ontwikkelden gebouwbeheersystemen zich vanuit de automatisering van HVAC-installaties, waarvan thermostatische regelingen en geautomatiseerde cascaderegelingen van verschillende ketels enkele eenvoudige voorbeelden zijn. Die sturing groeide uit van schakeltechniek naar elektronica en bredere automatiseringsplatformen, waaraan vervolgens een visualisatiefunctie werd toegevoegd en waarop uiteindelijk ook andere technieken werden geënt. Zo worden onder andere verlichting, toegangscontrole, liften, sanitair warm water en brandbeveiliging vandaag regelmatig in het gebouwbeheersysteem gekoppeld.

Afhankelijk van de complexiteit van het systeem kunnen er met betrekking tot die technieken visualisatie-, sturings- en/of diagnostische functies uitgevoerd worden.

DRIE NIVEAUS

De huidige gebouwbeheersystemen zijn op pakweg drie niveaus opgebouwd:

• sensorlevel: op dit niveau bevinden zich alle sensoren - temperatuursensoren, aanwezigheidsdetectoren, CO2-sensoren, drukmeters, … - die informatie over het gebouw verzamelen en deze data aan het controllerniveau doorgeven. Omwille van bedrijfszekerheid en onderhoudsgemak wordt in nieuwbouwprojecten nog grotendeels gekozen voor sensoren met netvoeding, al zijn er vandaag ook draadloze sensoren op de markt waarbij de levensduur van de batterij zo lang is (10 à 15 jaar) dat de onderhoudskost effectief lager ligt dan de klassieke bedradingskost. In renovatieprojecten zijn draadloze sensoren regelmatiger van toepassing;
• controllerlevel: de sensoren staan rechtstreeks in verbinding met de sturingen en controllers van de verschillende technieken. Die processingcapaciteit bevindt zich vandaag nog grotendeels in de elektrische borden in de technische ruimtes, maar verhuist stilaan naar het datacentrum;
• serverniveau: alle data die door de sensoren en controllers verzameld wordt, komt uiteindelijk op het serverniveau terecht. De servers kunnen zich ofwel in een datacentrum of serverruimte bevinden, ofwel in de cloud. Op dit niveau kan de gebouwbeheerder (via stations, browsers, multimedia …) het gebruik en de werking van het gebouw in de gaten houden en indien nodig ingrijpen.

De verschillende niveaus worden door middel van een LAN- en/of WAN-netwerk met elkaar verbonden. Via die weg verloopt de onderlinge communicatie tussen sensoren en controllers. Het netwerk kan zowel fysiek als draadloos opgebouwd worden, waarbij de voorkeur afhangt van de vereiste bedrijfszekerheid. In kritische infrastructuren zoals ziekenhuizen zal bijvoorbeeld nog overwegend voor bekabelde systemen gekozen worden.