Vogels, de ultieme vorm van tuinbeleving?
Marc Verachtert en Willy Ceulemans schreven Zakboek voor de vogeltuin
Tuinen minder statisch maken, dat is het doel van het 'Zakboek voor de vogeltuin' dat Marc Verachtert en Willy Ceulemans schreven. "De tuin vogelvriendelijk inrichten is uiteraard goed voor de natuur, maar het is in de eerste plaats een manier om mensen meer van hun tuin te laten genieten. Tuinaannemers verkopen beleving; met vogels valt er heel wat te beleven in de tuin."
Leven in de tuin
Na een 'Zakboek voor de klimaattuin' en een 'Zakboek voor de hapklare moestuin' brengt Marc Verachtert – deze keer samen met Willy Ceulemans – een Zakboek voor de vogeltuin uit. Met de drie boeken wil hij het publiek vooral aansporen om meer te genieten van de eigen tuin. "Met het Zakboek voor de klimaattuin wilden we de tuin een groter deel van het jaar toegankelijk maken, met het Zakboek voor de hapklare moestuin wilden me mensen stimuleren om in de tuin te werken. Met dit boek brengen we nog meer leven in de tuin, en daar kan de tuinaannemer opnieuw bij helpen."
Vanwaar kwam het idee voor dit boek?
"Bloemen- en plantenborders zijn mooi, maar behoorlijk statisch. Als het waait, beweegt er wel wat, maar dat valt in het niet bij het leven in de tuin dat vogels met zich meebrengen – zowel zichtbaar als hoorbaar. Deze winter heb ik voor een bedrag van een goed restaurantbezoek vogelvoer in mijn tuin geserveerd. Aan een restaurantbezoek heb je een avond plezier, maar aan vogels een hele winter. Vogels die zich verstoppen in de haag, die op een rozelaar gaan zitten ... Ondertussen heb ik rond mijn huis 25 verschillende vogelsoorten gespot. Iets wat beweegt, prikkelt veel meer tot kijken. Vogels zijn telkens anders."
"Iets wat beweegt, prikkelt veel meer tot kijken"
Waarom hebben tuinvogels het moeilijk?
"Dat komt mede door de domheid van de vogels. (lacht) De merel is van oorsprong een bosvogel. Die is dicht bij de mensen gaan wonen omdat waar mensen waren ook eten was. Hij is de mensen dan ook gevolgd naar de steden, maar daar valt er tegenwoordig nog maar weinig te rapen."
"Die verstedelijking speelt ook mee. In stadstuintjes staan nog weinig bomen, laat staan oude bomen met holtes, waarin meesjes graag nesten maken. Daarom moeten we hen helpen met nestkastjes. Er zijn ook meer vogels in de stad dan de draagkracht van de stad toelaat. Tuinvogels hebben een bepaald volume aan larven en insecten nodig, maar de voorraad in de stad is te beperkt. Als we dan bijvoeren, helpen we hen weer. Vogels verliezen vaak tot 10% van hun lichaamsgewicht in de winter om zich te beschermen tegen de kou. We moeten hen blijven verwennen. Planten gaan we bemesten, er is geen reden om dat met onze vogels niet te doen."
Ook verticale lijnen in de tuin
Veel tuinaannemers leggen graag strakke tuinen aan. Welke raad zou u hen geven om die tuinen toch vogelvriendelijk te maken?
"Ik ben niet tegen strakke tuinen, integendeel. Tuinaannemers kunnen wel nog meer aandacht besteden aan de verticale dimensie – het lijnenspel in een strakke tuin blijft vaak horizontaal. In een bos heb je ook verschillende plantenlagen, die elk verschillende vogels aantrekken. Bomen zijn natuurlijk ideaal als 'baken' om vogels aan te trekken, maar in kleine tuinen is daar niet altijd plaats voor. Ook de plantenkeuze kan veel helpen: denk aan bloeiende planten en planten die bessen en vruchten geven. Die lokken insecten, bijen, vlinders, larven en rupsjes die voedsel zijn voor de vogels. Bessen zijn natuurlijk ook goed voor mensen. Dat zijn juweeltjes die aan planten hangen, die de tuin mooier maken – en ze zijn natuurlijk ook lekker."
"Voor kleine vogels is een ondiepe badzone bij een vijver ideaal"
Ook waterpartijen krijgen veel aandacht in uw boek, want vogels hebben vaak dorst. Wat kan de aannemer doen bij het ontwerp van een vijver?
"Voor kleine vogels is een ondiepe badzone bij een vijver ideaal. Maak een 'strandje', waarlangs ze makkelijk in het water kunnen gaan en hun pootjes laten zakken, zodat ze een volledig bad kunnen nemen. Dat is ook weer een plezier om te zien. Idealiter wordt zo'n strandje beschenen door de middagzon, zodat ze zich makkelijk kunnen laten drogen na hun bad. Op zo'n ondiepe zone komen ook heel veel insecten af, die weer kunnen dienen als voedsel. Tuinaannemers verkopen geen tuin, ze verkopen een tuinbeleving. Door te denken aan de vogels, valt er véél meer in de tuin te beleven."
