De waarheid over de verschillende zwemvijversystemen

Natuurlijke zwemvijvers, bio-zwembaden, hybridebaden … de laatste jaren is er wellicht wat onduidelijkheid ontstaan. Wij vatten de voornaamste systemen samen en plaatsen ze in een logische volgorde. Van de 100% natuurlijke zwemvijver tot het fysicochemisch gereinigd bad.
Tekst: Guido Lurquin MSc en ir. Stijn Wulleman | Beelden: Distri Pond
Natuurlijke zwemvijvers
Bij natuurlijke zwemvijvers voegt men niets toe aan het water. De filtering gebeurt met grote moerasbedden gevuld met waterplanten.
Downflow
Het oudste gebruikte systeem bij zwemvijvers is dat met het downflow-principe. Hier wordt het water van boven naar beneden biologisch gezuiverd door de planten en een laag met substraat. Alle vervuiling blijft in het systeem en wordt er verwerkt door de natuur.
Upflow
Het moerasbed met upflow-principe wordt gebruikt wanneer men meer vervuiling uit de omgeving verwacht (grote bomen, wegen, industrie) en wanneer men verstopping van het moerasbed wil vermijden. Het belangrijkste verschil is dat het water in tegenovergestelde richting beweegt. Een deel van de vervuiling wordt eerst verwijderd uit het systeem met behulp van een boogzeef of andere mechanische voorfilter, de natuur doet de rest.
Meerkamerfilter
Bij de combinatie meerkamer met moerasbed beweegt het water zijdelings of verticaal door het filterbed met planten. Het water stroomt via skimmers de zwemzone uit. Het loopt door een meerkamerfilter. De filterkamers ervan bevatten verschillende filtermedia, van grof naar fijn. Een pomp stuurt het voorgefilterde water vervolgens door de moerasfilterzone met planten.
Biologische zwemvijvers
Bij biologische zwemvijvers bespoedigt men de mechanische en biologische processen zodat men met kleinere volumes efficiënt kan filteren. Men verbetert de filterfunctie met gedoseerde toevoegingen van mineralen en bacteriën. Gedeeltelijke automatisatie is mogelijk.
De combinatie van trommelfilter met bewegend bed en uv-filter geeft ons een efficiënte mechanisch-bacteriologische filter. Ook heel kleine vaste vuildeeltjes worden dadelijk uit het water gevangen. Er is hier geen moerasbedzone. Het systeem is compact maar van een hogere prijsklasse.

Fysicochemische filtering
Bij fysicochemisch gefilterde zwemvijvers gaat men wat minder filteren natuurlijk. Er gebeurt desinfectie door hydrolyse van water. De fysicochemisch gestuurde zwemvijver met plantenzone. Er gebeurt hier desinfectie door hydrolyse van water en met uv-stralen. Er is koperionisatie, gecombineerd met pH-sturing. In correct functionerende systemen zijn de concentraties zo laag dat dit geen gezondheidsprobleem voor de baders kan vormen. Een moerasbed met planten zorgt voor het verbruik van reststoffen en een natuurlijk uitzicht. Het moeras kan hier kleiner zijn dan gebruikelijk. Er wordt bewust GEEN zout toegevoegd aan dit systeem. We zitten hier in een hogere prijsklasse. Opstelling van de techniek gebeurt in een tuinhuis of dergelijke.

Toevoeging van zout
Fysicochemisch gestuurd bad met toevoeging van zout … gaat een stap verder … het betekent bewust kiezen voor ontsmetting. Dit type bad is niet geschikt voor vissen of planten. Er is geen moeraszone, geen plantenfilter. Er wordt WEL zout toegevoegd aan het water. Er is dus ook low conductivity zoutelektrolyse met vorming van chloor. Dus gaat het hier niet meer om een zwemvijver maar wel om een zwembad. Veel ‘hybride baden’ vallen onder deze categorie. Niet gebruiken in combinatie met EPDM- of TPO-waterdichtingen want die worden aangetast. Opgepast met gebruik van inox 304. Hier is inox 316 aanbevolen.
Bij zwemvijvers is de aanwezigheid van een biofilm niet uit te sluiten. Wij zijn van mening dat de aanwezigheid van een biofilm absoluut noodzakelijk is voor het goed functioneren. Bijverwarming is mogelijk bij alle systemen maar het is aanbevolen niet te overdrijven. Een vloeibare onzichtbare afdekking met HeatCover zorgt voor minder verdamping en minder warmteverlies, terwijl het mooie uitzicht van de vijver behouden blijft.
