VELD. tekent flexibel woonmodel voor Roubaix
Het woonproject Habiter demain omvat 205 woningen, verdeeld over bouwvolumes met uiteenlopende hoogtes en woningtypes
Met 205 woningen in de nieuwe wijk L’Union onderzoekt het Brusselse VELD. architecten hoe collectieve woningbouw zich kan aanpassen aan veranderende levensvormen. Niet technologische complexiteit, maar ruimtelijke flexibiliteit, lowtech bouwen en gebruikskwaliteit vormen de motor van het ontwerp.
Hoe ontwerp je woningen voor bewoners van wie je de toekomstige behoeften onmogelijk kunt voorspellen? Die vraag staat centraal in Habiter demain, een woonproject op de kavels PL5 en PL6 in L’Union in Roubaix. Het ontwerp van VELD. architecten, in samenwerking met onder meer PALAST en landschapsarchitect Leblanc Venacque, kwam als winnaar uit een competitieve dialoog rond innovatief collectief wonen. Het programma omvat 205 woningen op een terrein van ruim één hectare.
Flexibiliteit in plaats van voorspellen
De kern van het concept zit in de aanpasbaarheid van de woningen. Natte ruimtes en technische kokers worden zoveel mogelijk in een vaste zone achteraan de plattegrond ondergebracht. Daardoor blijft het overige woonoppervlak vrij indeelbaar en kunnen woningen gemakkelijker worden aangepast of zelfs gekoppeld wanneer de gezinssamenstelling verandert. Verschillende woningtypes – van appartementen tot duplexen en penthouses – krijgen bovendien een balkon, loggia, terras of tuin. Bij 96 procent van de woningen zorgt een dubbele oriëntatie voor natuurlijk licht en ventilatie.
Die flexibiliteit wordt doorgetrokken naar de collectieve delen. Zo zijn onder meer een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte en een klusatelier voorzien, naast ruimtes waarvan toekomstige bewoners zelf de invulling kunnen bepalen. De ontwerpers behandelen het gebouw daarmee niet als een afgewerkt product, maar als een structuur die gebruik en verandering moet kunnen absorberen.
Tussen de woongebouwen ontstaat een autoluw binnengebied met veel ruimte voor groen, voetgangers en ontmoeting
Ook de parking krijgt een tweede leven
Opvallend is dat zelfs de parkeervoorzieningen op verandering anticiperen. De parking telt 126 plaatsen en krijgt gedeeltelijk een vrije hoogte van 5,80 meter. Daardoor kunnen delen ervan later worden omgevormd tot commerciële ruimtes met mezzanine. Een toekomst met minder auto's hoeft zo niet automatisch tot moeilijk herbruikbare restoppervlakte te leiden.
De gebouwen lopen in hoogte op van R+2 tot maximaal R+10 en worden zo geschikt dat het binnengebied volledig voetgangersgericht kan blijven. Door het parkeren voornamelijk aan de straatzijde te organiseren, blijft 45 procent van het terrein volle grond en kan het aangrenzende park ruimtelijk doorlopen in de woonomgeving.
Lowtech als vorm van innovatie
Ook bouwtechnisch zoekt Habiter demain innovatie eerder in eenvoud dan in een opeenstapeling van installaties. Het project combineert onder meer koolstofarm beton met houten dakconstructies, regenwaterrecuperatie en aansluiting op het stedelijke warmtenet. Voor de gemeenschappelijke delen wordt bovendien hergebruik van onder andere verlichting, sanitair en kabelgoten voorzien.
Daarmee maakt het project een interessante ontwerpstelling concreet: toekomstbestendig wonen vraagt niet noodzakelijk om te voorspellen hoe we over dertig jaar zullen leven. Misschien is het belangrijker om gebouwen te maken die voldoende robuust en flexibel zijn om juist het onverwachte toe te laten.
Bron: Ville Renouvelée , VELD
