"Vrouwen kunnen wél carrière maken in de bouw"
An Warrens maakt jongeren warm voor bouwsector met gastlessen
Al jaar en dag staat An Warrens haar mannetje in een sector die wordt gedomineerd door mannen: de bouw. Na enkele carrièreswitches vond ze, dankzij haar man, haar weg naar de bouwsector en richtte ze samen met hem in 2011 het bouwbedrijf KDS dak en gevel op. "Dan pas vielen alle puzzelstukjes in elkaar", vertelt Warrens. Door het geven van gastlessen hoopt ze jongeren te inspireren om ook die stap naar de bouwsector te zetten.
Passie delen voor de klas
Haar engagement voor gastlessen is onlosmakelijk verbonden met haar eigen, niet-rechtlijnige parcours. Na een opleiding Handel en KMO-administratie, probeerde ze eerst nog een regentaat Nederlands, Engels en geschiedenis, omdat ze droomde van een job voor de klas. "Ik wilde heel graag lesgeven en mijn kennis doorgeven, maar die sprong was te groot", vertelt Warrens.
Via een korte passage bij de luchtmacht, acht jaar in de retail en een overstap naar de bank- en verzekeringssector, richtte ze in 2011 samen met haar man een bouwbedrijf op: KDS dak en gevel. "Uiteindelijk vielen alle puzzelstukjes in elkaar", vertelt ze. "Ik vond het fantastisch om samen met mijn team projecten te realiseren."
Vandaag staat ze alsnog voor de klas, weliswaar als gastspreker. "Om nu voor de klas te kunnen staan, is echt een passie. Ik kan mijn passie voor de bouw en het ondernemerschap delen", aldus Warrens.
"Als ik tijdens één gastles één iemand kan overtuigen om voor onze sector te kiezen, dan is mijn missie geslaagd"
Ze hoopt jongeren met haar verhaal te tonen dat alles mogelijk is. "Ik vertel hen over het traject dat ik zelf heb afgelegd. Als ik tijdens een gastles één iemand kan overtuigen om voor onze sector te kiezen - of net een heel andere richting uit te slaan zoals ik - dan is mijn missie geslaagd."
A man's world
De bouwsector kampt nog steeds met een hardnekkig imago. "Er leeft het idee dat het alleen maar zware, lange dagen zijn in weer en wind. En dat er voor vrouwen geen carrière mogelijk is", vertelt ze. Maar Warrens is het voorbeeld dat die uitspraken nonsens zijn.
De bouw hoeft helemaal geen mannenwereld te zijn. "Mijn gastlessen resulteerden al in meisjes die bij ons stage liepen of vakantiewerk deden." Daarnaast wijst ze op de evoluties binnen de sector. "Wij zetten sterk in op digitalisatie en veiligheid. Voor zware lasten werken we met kranen en hulpmiddelen. Het welzijn van onze mensen is dan ook zeer belangrijk."
"We willen laten zien dat niet enkel arbeiders aan de slag kunnen in de bouw"
Bovendien is de bouw veel breder dan vaak wordt gedacht. "We willen laten zien dat niet enkel arbeiders er aan de slag kunnen", duidt Warrens. "Zo zijn er functies als calculatoren, projectleiders en managers, en hebben we tegenwoordig ook dronepiloten voor opmetingen."
Een mooi voorbeeld is een leerling die door een sportblessure zijn praktijkstage niet kon doen. "De school vroeg of hij bij ons iets anders kon doen, anders kon hij niet afstuderen. Ik zei: laat hem maar komen." Wat begon met kopieerwerk, groeide uit tot veel meer dan dat. "Hij wilde alle processen leren kennen, volgde mee met calculatie en ging mee op opmeting. Dat bleek helemaal zijn ding te zijn. We hebben een traject opgestart, hem intern opgeleid, en nu is hij al vier jaar bij ons in dienst."
Kloof dichten
Volgens haar ligt een deel van de uitdaging bij de beeldvorming. "Ouders willen vaak dat hun kind verder studeert en advocaat of architect wordt. Ze sturen hen minder snel naar een technische school om schrijnwerker of lasser te worden", klinkt het.
"Ik ben ervan overtuigd dat wij onze toekomstbouwers kunnen inspireren door onze ervaringen te delen"
Daarnaast ziet ze ook ruimte voor betere samenwerking tussen onderwijs en werkgevers. "Het is heel belangrijk dat wij samen aan tafel zitten om te kijken wat het beste opleidingstraject is." Ze geeft het voorbeeld van een samenwerking met VDAB. "In plaats van het standaardprogramma voor dakdekkers te volgen, hebben we samen gekeken: wat zijn onze noden als bedrijf? Waar willen we dat de focus ligt?"
Zo wordt er meer nadruk gelegd op techniciteit, de opbouw van daken en de veiligheid. "Als ze dan bij ons starten, zorgen wij voor een goede begeleiding, met een ervaren persoon naast hen. Een goede stageplaats is cruciaal voor de motivatie bij de leerling." Op dit moment werken er twee mensen bij KDS dak en gevel die in IBO via de VDAB zijn gestart. "Zij hebben eerst een kort opleidingstraject dakwerken gevolgd en doen nu de praktijk bij ons."
De weg naar zelfstandigheid
Tijdens haar gastlessen stelt Warrens vaak de vraag wie er later in de bouw wil werken. "Van de twintig leerlingen steken er misschien twee of drie leerlingen hun hand in de lucht, zelfs in een vakschool", vertelt Warrens. "Als ik daarna de vraag stel wie zelfstandig wil worden, steken ze bijna allemaal hun hand op." Warrens ziet die tendens ook in haar eigen bedrijf dat vandaag 30 vaste medewerkers en een twintigtal zelfstandigen telt.
Volgens haar ligt een van de redenen vooral bij de ambitie van jonge werkkrachten. "Veel jongeren hebben de ambitie om zelfstandig te worden en willen niet voor een baas werken, maar juist zelf beslissingen nemen", verklaart Warrens. Ook de afschaffing van de vestigingswet is volgens haar een aanleiding. "Vroeger moest je nog bewijzen dat je het vak kende en ook boekhoudkundige kennis had. Nu is dat niet meer nodig."
"Jongeren kiezen voor een job waarbij ze intensiever werken en daarna langere periodes thuis zijn"
Maar Warrens ziet hier ook een grote valkuil in. "Veel mensen kennen het vak technisch wel een beetje, maar hebben geen zicht op alles wat erbij komt kijken." Daar loopt het vaak mis, vertelt ze. "Ze worden te snel zelfstandig, hebben te weinig ervaring in uitvoering, rekenen verkeerd of onderschatten wat er administratief allemaal bij komt kijken."
Hoewel KDS dak en gevel veel jonge werknemers aantrekt die er het vak leren, besluiten ze na een tijdje om zelfstandig te worden. Een aantal van hen kiest er nadien voor om op zelfstandige basis terug bij KDS dak en gevel te werken, omdat ze het moeilijk vinden om zelf klanten te vinden of offertes op te maken. Daarnaast krijgt Warrens ook aanvragen van zelfstandigen om in onderaanneming te werken. "We kennen hun kwaliteiten en het zou jammer zijn om niet meer met hen samen te werken, zeker als we weten dat we hen hier hebben opgeleid", klinkt het.
Veranderende verwachtingen bij jongeren
De afschaffing van de vestigingswet heeft er niet enkel voor gezorgd dat werknemers zelfstandig willen worden. "Ze trekt ook meer volk naar de sector, maar je boet wel in aan kwaliteit", waarschuwt Warrens. Dat resulteert in meer concurrentie en dus meer potentiële werkgevers. "Jongeren hebben vandaag veel meer opties. Ze kunnen bij verschillende werkgevers terecht of beslissen om zelfstandig te worden." Warrens zegt dat de aantrekkingskracht van jobs in de haven en industrie sterk voelbaar is binnen haar bedrijf. "Zij bieden andere werkregimes en vaak hogere lonen die voor jongeren interessant zijn."
Daarnaast merkt Warrens op dat ook de kijk van jongeren op work-lifebalans veranderd is. "Ze willen minder overuren doen, op tijd naar huis gaan en meer vrije tijd hebben", zegt ze. "Nochtans heb je in de bouwsector veel verlof met ADV-dagen en sectorale regelingen." Toch kiezen sommige jongeren voor een job waarbij ze intensiever werken en daarna langere periodes thuis zijn, zoals in de haven of industrie. "Alleen stel ik mij dan de vraag hoe goed die work-lifebalans daar echt is."
Inzetten op vakkennis
Er bestaat geen volwaardige opleiding voor dakwerken. Daarom vindt Warrens het belangrijk om de stiel te vertegenwoordigen door stagiairs aan te nemen, aanwezig te zijn op jobbeurzen en samen te werken met onder meer de VDAB. "Voor ons is het belangrijk dat jongeren materiaalkennis, veiligheid en het gebruik van apparatuur goed leren. De échte praktijk leren ze beter op de werf, omdat daar meer variatie is", zegt ze.
Ambachtelijke technieken zoals werken met koper en zink verdwijnen geleidelijk. Warrens noemt het een geluk dat KDS dak en gevel nog echte vakmensen in huis heeft voor zink- en koperwerk, al beheerst niet iedereen die technieken. Daarom is kennisoverdracht belangrijk. "Alleen kost dat tijd en zijn de materialen ook duur. Je kunt er niet zomaar vrijblijvend mee oefenen."
KDS dak en gevel zet dan ook bewust in op interne opleidingen. "Toen we gestart zijn, hebben we geïnvesteerd in mensen met vakkennis, die ook duurder zijn, en daarnaast in het opleiden van mensen. Dat begint nu wel te draaien, maar dat kost tijd en tijd is geld. Het is dus absoluut een serieuze investering", vertelt Warrens.
Volgens haar is die investering noodzakelijk, al blijft het jammer wanneer mensen daarna vertrekken. "Je hebt veel tijd en geld in hen gestoken, dan verwachten wij ook een zekere inzet en loyaliteit." Tegelijk merkt ze dat vertrekkende mensen vaak zelfstandig worden of een volledig andere richting uitgaan.
Blijven groeien
Ondanks de trend naar zelfstandigheid zitten de teams - bestaande uit een ploegbaas, een tweede man en een derde man in opleiding - bij KDS dak en gevel vol. Maar Warrens kaart aan dat extra mankracht wel noodzakelijk is om verder te groeien. "Een paar jaar geleden hadden we een orderboek van een jaar. Dat is veel te lang. Nu zitten we aan een orderboek van vijf à zes maanden." Om dit probleem in de toekomst te vermijden, zijn er permanent openstaande vacatures. Concreet is het bedrijf op zoek naar mensen met ervaring. "Als we verder willen uitbreiden en groeien, hebben we ervaren profielen nodig." Die kunnen op hun beurt dan minder ervaren medewerkers opleiden zodat de mooie stiel blijft bestaan.
Symposium 'De rol van de onderneming in het technisch onderwijs'
An Warrens kwam tijdens het symposium 'De rol van de onderneming in het technisch onderwijs'. Als Toekomstbouwer is het haar missie om jongeren warm te maken voor een toekomst in de bouw. Via het geven van gastlessen deelt ze haar passie voor de bouw en het ondernemerschap met jongeren.
