Hoger risico op legionellaontwikkeling in sanitaire kunststofleidingen?
In Nederland wordt momenteel afgeraden om kunststofleidingsystemen te gebruiken in sanitaire installaties die bestemd zijn voor gevoelige personen (ziekenhuizen of rusthuizen). Uit een recente studie blijkt immers dat de biofilmgroei en het bijhorende risico op legionellaontwikkeling in deze leidingen groter zou zijn. Op basis van onderzoek van Buildwise blijkt echter dat het niet nodig is om deze aanbeveling over te nemen in België, zeker aangezien het water in België gechloreerd is.
Koper en inox veiliger dan kunststof?
Recente studie in Nederland
Een recent ISSO-rapport ‘Koper versus kunststof materiaal in leidingwatersystemen’ onderstreept dat voor de bacteriële veiligheid van drinkwatersystemen koperen leidingen de voorkeur genieten boven kunststofleidingen. Dit is gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar de bacteriologische aangroeipotentie van verschillende leidingmaterialen die gebruikt worden voor de distributie van ongechloreerd leidingwater in Nederland.
Het rapport concludeert dat koperen leidingen een lagere biofilmpotentie (BFP) hebben, wat wijst op een betere beheersing van bacteriegroei (waaronder legionellabacteriën). Kunststofleidingen, met name die met een hoge concentratie aan weekmakers (bv. flexibele kunststoffen), vertonen daarentegen significant hogere BFP-waarden, wat een risico vormt voor de bacteriële veiligheid van het drinkwater.
Het onderzoek benadrukt ook de noodzaak van de zorgvuldige selectie van materialen en stelt dat in situaties waarin
de bacteriologische veiligheid prioriteit heeft, het gebruik van koper of roestvrijstaal de voorkeur heeft boven kunststofleidingen. Daarom benadrukt de auteur van het onderzoek dat het bij prioritaire installaties (ziekenhuizen of rusthuizen) verstandig is om geen kunststofleidingwerk te gebruiken.
Bovendien geldt in Nederland voor de BFP een toegestane grens van 1.000 pg ATP/cm2 . ATP of adenosine trifosfaat is
een marker voor micro-organismen. Hoe hoger deze waarde, hoe hoger het aantal bacteriën. In Nederland wordt overwogen om deze waarde te verminderen naar 400 pg ATP/cm2.
Buildwise-onderzoek
Buildwise voerde een gelijkaardige studie uit waarbij de BFP-waarde van leidingen uit verschillende materialen gemeten
en vergeleken werd. Daarnaast werden ook de legionellaconcentratie en het totale kiemgetal gemeten. Dit getal is
een alternatieve parameter om de totale bacteriële groei in te schatten.
De grafiek in afbeelding 1 geeft de BFP-waarde voor verschillende materialen weer: roestvrijstaal, multilayer, pvc-C en drie soorten koperen leidingen, waarbij op twee ervan een behandeling toegepast werd ter simulatie van de invloed van de plaatsingsmethoden.
Net zoals in Nederland vonden we hogere waarden bij multilayerbuizen. Wanneer we echter het totale kiemgetal
over een langere periode bekijken, zien we initieel betere resultaten voor koper (zie afbeelding 2). Na 16 weken zijn
er echter geen noemenswaardige verschillen meer op te merken tussen de verschillende materialen.
De legionellaconcentraties vertonen een gelijkaardig verloop in de tijd (zie afbeelding 3). Na 16 weken werden bij
koper zelfs hogere concentraties teruggevonden dan bij de kunststofleidingen.
Niet nodig om aanbevelingen uit Nederland over te nemen
Net zoals in Nederland stellen we in onze Buildwise-studie hogere BFP-waarden vast bij kunststofleidingsystemen.
Aangezien we echter bijkomende parameters onderzocht hebben en geen correlatie vonden tussen deze hogere
BFP-waarden en de waarden van het totale kiemgetal of de legionellaconcentratie voor deze leidingen, zien we
momenteel geen noodzaak om de aanbevelingen uit Nederland over te nemen in België.
Bovendien bestaat er in ons land geen wettelijke grens voor de BFP-waarde en liggen de risico’s op microbiologische ontwikkeling lager dan in Nederland omwille van de restconcentratie van het chloor dat door de watermaatschappijen aan ons drinkwater toegevoegd wordt.
Dit artikel werd opgesteld in het kader van de Normen-Antenne Water en daken, gesubsidieerd door het NBN.
