PremiumElektrische componenten

Basisschakelingen met schakelaars

In een elektrische installatie worden verschillende soorten schakelingen gebruikt om verlichting of toestellen te bedienen. Welke schakeling gebruikt wordt, hangt af van het aantal bedieningsplaatsen en de toepassing.

29 juni 2026

Schakelschema van een enkelpolige schakelaar
Voorstelling van een enkelpolige schakelaar

Enkelpolige schakeling

De enkelpolige schakeling is de meest gebruikte schakeling in woningen. Met deze schakeling kan je één lamp of toestel vanop één plaats aan- en uitschakelen. De schakelaar onderbreekt enkel de fasedraad. Wanneer de schakelaar uit staat, wordt de stroomkring onderbroken.

Schakelschema van een duppelpolige schakelaar
Voorstelling van een dubbelpolige schakelaar

Dubbelpolige schakeling

Bij een dubbelpolige schakeling worden zowel de fasedraad als de nulgeleider onderbroken. Hierdoor wordt de verbruiker volledig losgekoppeld van het net, wat extra veiligheid biedt.

Dubbelpolige schakelaars worden gebruikt:

  • bij grotere vermogens;
  • in vochtige of technische ruimtes;
  • voor bepaalde buiteninstallaties.
Schakelschema van een wisselschakelaar
Voorstelling van een wisselschakelaar

Wisselschakeling

Met een wisselschakeling kan één lamp bediend worden vanop twee verschillende plaatsen. Hiervoor worden twee wisselschakelaars gebruikt die met elkaar verbonden zijn. De stroomkring kan dus op twee plaatsen geopend of gesloten worden.

Schakelschema van een kruisschakelaar
Voorstelling van een kruisschakelaar

Kruisschakeling

Wanneer een lamp vanop drie of meer plaatsen bediend moet worden, gebruikt men een kruisschakeling. Een kruisschakelaar wordt geplaatst tussen twee wisselschakelaars. De kruisschakelaar wisselt de verbindingen tussen de schakeldraden.

Hierdoor kan de verlichting van meerdere plaatsen bediend worden.

In deze voorstellingen worden de standaard kleurcodes volgens het AREI gebruikt. De schema’s tonen:

  • de verbinding vanaf de zekering in de verdeelkast;
  • de voedingsdraden naar de schakelaar;
  • de schakeldraden tussen schakelaar en lamp;
  • de nulgeleider en aardingsgeleider die worden doorgelust.

De nulgeleider en aardingsgeleider lopen meestal rechtstreeks door naar de verbruiker en worden ter hoogte van de schakelaar verbonden met lasklemmen. 

nog eens aangepaste tabel

Proef ons gratis!Word één maand gratis premium partner en ontdek alle unieke voordelen die wij u te bieden hebben.
  • wekelijkse newsletter met nieuws uit uw vakbranche
  • digitale toegang tot 35 vakbladen en financiële sectoroverzichten
  • uw bedrijfsnieuws op een selectie van vakwebsites
  • maximale zichtbaarheid voor uw bedrijf
Heeft u al een abonnement? 

Wat heb je nodig

Deel je (nieuws)verhaal

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden
Print Magazine

Recente Editie
13 mei 2026

Nu lezen

Ontdek de nieuwste editie van ons magazine, boordevol inspirerende artikelen, diepgaande inzichten en prachtige visuals. Laat je meenemen op een reis door de meest actuele onderwerpen en verhalen die je niet wilt missen.

In dit magazine