ANDERE HORIZONTALE METSELVERBANDEN
Er zijn natuurlijk nog andere (courante) mogelijkheden om creatief te zijn met gevelstenen, bijvoorbeeld:
KETTINGVERBAND OF NOORS VERBAND
Bij een kettingverband of Noors verband zijn de rijen telkens opgebouwd uit een kop, gevolgd door twee strekken. Om de andere laag liggen de koppen perfect boven elkaar. De allereerste laag begint steeds met een drieklezoor, twee strekken en een kop. Bij de laag daarboven wordt dan weer begonnen met twee koppen, gevolgd door twee strekken en een kop. De derde laag begint opnieuw met een drieklezoor enz.
KWARTSTREKVERBAND OF KLEZORENVERBAND OF 1/4-VERBAND
Dit is in feite een variant op het courante halfsteensverband. Waar bij dat laatste de strekken steeds met een halve steen verschoven worden, gebeurt dat bij het kwart-strekverband of klezorenverband steeds volgens een vierde van de steen (d.i. een klezoor), of volgens drie vierde van de steen (d.i. een drieklezoor). Op die manier vormen de strekken een soort schuine band. In dergelijke metselverbanden kunnen de stootvoegen op verschillende manieren worden verwerkt. Ofwel lopen ze trapsgewijs naar beneden (ook wel ‘vallende tand’ genoemd), ofwel lopen de stootvoegen min of meer verticaal (d.i. ‘staande tand’).
1/3-VERBAND
Het 1/3-verband werkt eigenlijk volgens hetzelfde principe als bovenstaande, maar in dit geval worden de strekken per laag steeds met een afstand van een derde van de baksteen opgeschoven. Ook hier kunnen de stootvoegen op verschillende manieren worden uitgevoerd, ofwel in vallende tand, ofwel in staande tand.
FRANS VERBAND
Iedere laag is opgebouwd uit een strek en twee koppen. Om de laag te beginnen, wordt allereerst gewerkt met een drieklezoor, die daarna wordt gevolgd door twee koppen, een strek, opnieuw twee koppen enz. De laag daarboven begint met een kop, gevolgd door een strek, waarna het gewone stramien van twee koppen en een strek volgt. De laag daarboven begint opnieuw met een drieklezoor.
ENGELS VERBAND
Het Engels verband is een vorm van kettingverband, maar in dit geval wordt de kop gevolgd door drie strekken. Bij het Engels verband begint de eerste laag steeds met een drieklezoor, gevolgd door een strek en een kop, en pas daarna begint het gewone stramien strek-strek-strek-kop. Daarbovenop wordt begonnen met een kop, waarna meteen het gewone stramien volgt. De derde laag ziet er dan uit zoals de eerste.
KOPPENVERBAND
Het koppenverband lijkt in feite op een halfsteensverband. De lagen zijn echter niet uit strekken opgebouwd, maar wel uit alleen koppen. De rijen bakstenen ‘verspringen’ dan ook per halve kop. Om de andere laag begint een rij bakstenen met een drieklezoor.
STAPELVERBAND OF TEGELVERBAND
Bij het stapelverband of tegelverband worden de strekken gewoon boven elkaar geplaatst en lopen de stootvoegen dus volledig door. Dat zorgt uiteraard voor weinig zekerheid, waardoor het noodzakelijk is om de stenen voldoende te wapenen. Daarenboven moeten de stenen erg maatvast zijn.
WILDVERBAND
Hoewel het afgeraden is om verschillende metselverbanden door elkaar te gebruiken, is het wel een optie om de stenen naar believen ten opzichte van elkaar te plaatsen. Het verband bestaat uit een willekeurige opeenvolging van koppen, strekken en (drie)klezoren. Uiteraard zijn er bij een wildverband wel bepaalde aandachtspunten om ervoor te zorgen dat de gevel nog steeds voldoende stabiel is:
- Er mogen niet meer dan drie koppen of vijf strekken naast elkaar geplaatst worden;
- Er mogen niet meer dan zeven ‘sprongetjes’ van een klezoor boven elkaar (staande tand) of schuin boven elkaar (vallende tand) zijn;
- Idealiter wordt aan de hoeken begonnen met een strek, een kop of een drieklezoor;
- Bij voorkeur liggen de stootvoegen niet boven elkaar.
SIERVERBAND
Sierverbanden zijn enkel weggelegd voor niet-dragend metselwerk, waardoor er natuurlijk een veel grotere vrijheid is. Enkele voorbeelden van sierverbanden zijn het blokverband (twee lagen strekken boven elkaar, de volgende twee lagen verspringen met een halve steen ten opzichte van de vorige), het elleboogverband (liggende en staande stenen naast elkaar) en het visgraatverband (elleboogverband dat 45° gedraaid is). Maar in sierverband kunnen ook decoratieve tekeningen gemaakt worden met de bakstenen, of de stenen kunnen naar voren of naar achteren springen in/uit de muur.
