De verankering van gevelelementen
Voor de ophanging – en dus verankering – kijk je naar het type element; de verankering wordt daardoor in grote mate bepaald.
Opgehangen elementen
De elementen wordt opgehangen met gevelplaatankers, vervaardigd in rvs. Die worden opgehangen in een draagkrachtige structuur, zoals beton of staal en dus in een muur, balk, kolom of vloer. Verticale lasten hang je op met draagankers, die je in drie richtingen kan afstellen. Horizontale lasten plaats je met drukkers en windankers. De onderste panelen kan je afdragen op de fundering, al kan je die ook steeds gewoon ophangen. Opgehangen elementen plaats je steeds na de ruwbouwfase. Dat is makkelijker voor betonfabrikanten met het oog op hun planning en zo zit er ook geen vertraging op de levertijd.
Niet-dragende elementen
Elementen kunnen ook ingestort worden, meestal ter hoogte van de vloerplaat of een balk. Die techniek wordt eerder toegepast voor kleinere elementen. Omdat de wachtwapening/verankering door de spouw heen gaat, wordt die altijd in inox uitgevoerd.
Het aanstorten van die elementen kan je vergelijken met de thermische onderbrekingen waarmee balkons worden verankerd.
Doorgestapelde elementen
Hier worden de verticale lasten door de elementen onderling heen afgedragen naar de funderingen, onder andere via verstifting. Speciale aandacht moet dan ook gaan naar de aansluiting met de funderingen. Voor horizontale lasten gebruik je windankers. Dit is de meest economische oplossing maar je bent wel beperkt in de stapelhoogte, vanwege de thermische uitzetting.
Onderling verbinden
Elk paneel wordt ook verstift. Dit is eigenlijk een ‘pen-gatverbinding’ waarmee je panelen in horizontale zin aan elkaar verbindt. Die stift heeft mechanisch weinig sterkte, maar dat is ook niet meteen nodig: zijn functie is om de panelen op hun plaats t.o.v. elkaar te houden.
Extra veiligheid
Voor hoogbouw moet je op regelmatige basis extra bevestigingen aanbrengen als bijkomend steunpunt. Als er door omstandigheden een paneel uit de gevel valt, dan blijft de schade beperkt tussen twee van die extra bevestigingspunten.
Paneeldiktes
Ander aandachtspunt is de dikte van panelen. Architecten tekenen die graag dun, maar dat is in de praktijk vaak niet mogelijk. Betonnen panelen bevatten wapeningen, die voldoende betondekking nodig hebben. Panelen zijn dus altijd minimum 8 cm dik. In functie van de grootte van de panelen geldt volgende berekening: voor elke meter lengte (grootste afmeting) komt er 1 cm dikte bij, met 7 cm dikte als theoretisch nulpunt.
Ankers
De ankers zelf bestaan in diverse vormen en groottes, afhankelijk van hun toepassing. Grosso modo zijn er vier types:
- Plat profiel
- L-profiel
- Z-profiel
- U-profiel.
Aandachtspunten
Wind- en waterdichtheid
Het belang van een goede wind- en waterdichting is evident. De buitenschil geldt als eerste waterkering, waarbij het grootste deel van het water buitengehouden wordt. Maar bijkomend zorgt de winddichting van het binnenspouwblad voor een overdruk in de spouw, waardoor het water niet naar binnen kan.
Funderingsaanzet
Bij gestapelde gevels moet extra aandacht gaan naar de funderingsaanzet, waar het gewicht van de ganse gevel overgedragen wordt aan de funderingen. Zo is de montage van windverankering noodzakelijk tegen het uitknikken van het onderste paneel.
Om de koudebrug ter hoogte van de fundering te beperken, moet je de nodige maatregelen treffen met bijvoorbeeld draagkrachtige isolatie, maar ook met voetjes of nokken. Bij die laatste twee kun je die ook nog extra voorzien van bijkomende isolatie.
Eventuele doorboringen van de waterdichtingsfolie moeten worden opgegoten met gietasfalt.
Dorpels
Bij dorpels moet je kijken naar de grootte en het type. Kleinere dorpels worden immers gewoon ingemetseld, terwijl je grotere varianten moet beschouwen als volwaardige gevelelementen en worden dan aangestort met beugels of met een thermische onderbreking.
Bij afzonderlijke dorpels is een correcte detaillering noodzakelijk. Voor de esthetiek moeten eventuele hijsvoorzieningen worden weggewerkt. Deze dorpels moeten ook steeds worden verstift.
Dakranden
Bij dakranden veranker je de opstaande balk ofwel zonder thermische onderbreking of met. Doe je het zonder, vergeet dan niet om de nodige isolatie rondom de balk en het anker te voorzien.
