Enkelschalige gevelementen
Betonnen gevels zijn opgebouwd uit verschillende elementen; logisch ook aangezien het onwerkbaar is om een gevel in één massief stuk te maken. Die gevel bestaat erg vaak uit (enkelschalige) gevelpanelen.
De bevestiging van betonnen gevelpanelen gebeurt te allen tijde aan een betonnen of stalen structuur, nooit in metselwerk. Dat is immers niet sterk genoeg. Los daarvan zijn er ook grenzen aan de grootte van een gevelpaneel. Dat heeft te maken met diverse factoren:
- het ontwerp: hoe is het gebouw en dus de gevel ontworpen?
- de productie: stortbeton of prefabbeton?
- het transport: zoals in het vorige artikel zijn er limieten aan wat je kan transporteren.
- de werfkraan: is die groot of sterk genoeg?
- de opdeling: hoe is de gevel opgebouwd? Daarvan hangt het type gevelpaneel en de grootte ervan af.
GevelOpbouw
De opbouw van een gevel gebeurt op drie verschillende manieren:
- Ophangen als bekledingselement: het element wordt hier verankerd in de achterliggende draagstructuur.
- Afdragen naar de fundering – zelfdragend, waarbij de windbelasting in de achterliggende draagstructuur opgevangen wordt.
- Afdragen naar de fundering – vloerdragend. De gevel dient als draagstructuur en zit mee in het kritische pad van de ruwbouw.
Afdragen op fundering
Bij de plaatsing van gevelpanelen maak je steeds dezelfde overweging: kan je ze op de fundering afdragen? Dat draagt immers altijd de voorkeur omdat de verankering aan de dragende structuur een stuk eenvoudiger is. Ook moet de dragende structuur zo de gevel niet dragen waardoor die lichter kan zijn, wat dan weer een stuk scheelt in het budget. Nadeel hieraan is wel dat je beperkt bent in de hoogte. Maar de vuistregel is meestal: draag zoveel mogelijk naar beneden af.
Ophangen aan de draagstructuur
Het afdragen is evenwel niet altijd mogelijk; in dat geval moet je het element ophangen als bekledingselement aan de achterliggende draagstructuur. Voordeel is dat je het element daarbij erg eenvoudig kan afregelen in de diverse richtingen zodat het waterpas en mooi in het vlak staat.
Dergelijke manier van werken garandeert een erg stevig en mooi resultaat, maar er hangt wel een prijskaartje aan vast. Ophangen gebeurt namelijk met ankers, die niet goedkoop zijn. Bovendien moet je voor elk element minimum twee ankers gebruiken voor de stabiliteit van dat element.
Gebruik je ze in grote elementen, dan kan je dat anker nog afschrijven op heel wat vierkante meters, maar bij kleinere elementen is het stukken minder rendabel. Daarom moet je dat zeker meenemen in de budgettering van de werken.
Puzzelstukjes
Elke gevel wordt opgebouwd en opgedeeld in elementen, die je als een oversized puzzel in elkaar moet zetten. Elk element moet afzonderlijk van elkaar verankerd zijn aan de dragende structuur. Die verankeringen bepalen mee hoe de gevel is opgedeeld. Daarbij tracht je meestal om zoveel mogelijk af te dragen op de funderingen.
De opdeling kan op vier manieren:
- Volledig afdragen op de funderingen.
- Horizontale elementen die je verticale delen dragen – en zo op de funderingen dragen.
- Panelen die tussen verticale delen geplaatst zijn, hang je afzonderlijk af aan de draagstructuur of – indien de omstandigheden dat toelaten – aan de zijpanelen, die op hun beurt afdragen naar beneden.
- Elk paneel wordt afzonderlijk opgehangen en verankerd aan de draagstructuur.
