2 maanden voor start elektronische dopkaart slechts 5% in orde
Grote problemen verwacht bij overschakeling
Op 1 januari 2025 stappen we in de bouw over naar een uitsluitend elektronische versie van het C3.2a-formulier. Beter bekend als de dopkaart. De dopkaart is een formulier waarop een arbeider voor de start van de werkdag aanduidt of hij werkt, tijdelijk werkloos is of ziek is. Op het einde van de maand vergelijkt de RVA het aantal gestempelde dagen van de arbeider met de dagen die de werkgever heeft ingediend. Klopt het aantal, dan krijgt de arbeider een werkloosheidsvergoeding.
Vanaf 1 januari vervalt de papieren dopkaart en gebeurt alles uitsluitend elektronisch. Arbeiders kunnen al sinds 1 september 2023 overschakelen op de elektronische versie. “Maar, zo blijkt uit onderzoek van Bouwunie, twee maanden voor de start, gebruikt slechts 7.364 van de 135.012 bouwvakarbeiders een elektronische dopkaart. Dat is amper 5,5%.
Wat als ...
De tijd dringt. De winter staat voor de deur. En laat net dit het seizoen zijn waarin gemiddeld meer bouwvakarbeiders tijdelijk werkloos zijn omwille van het slechte weer. Als ruim 127.000 bouwvakarbeiders en masse nog moeten overschakelen naar de elektronische versie, dan verwachten we grote problemen. Mogelijks met gevolgen voor de tijdige uitbetaling van de tijdelijke werkloosheid”, waarschuwt Bouwunie-topman Jean-Pierre Waeytens.
De RVA had een overgangsperiode van zes maanden aangekondigd, maar over het wat en hoe is nog steeds niets bekend. Hoewel het niet de werkgever is, maar wel de werknemer die de nodige stappen moet zetten naar de elektronische versie, maken de werkgevers zich wel zorgen.
“Onze kmo-werkgevers zijn begaan met hun arbeiders. Als zij problemen hebben met de dopkaart, komt dat toch op hun bureau terecht. Natuurlijk zullen ze alles doen om hun arbeiders te helpen, maar dat betekent dus wel meer werk voor hen ook”, aldus Waeytens.
Dringend duidelijkheid scheppen
Buitenlandse arbeiders, die rechtstreeks in dienst zijn van onze kmo-bouwwerkgevers – en er werken heel wat buitenlanders in de bouw - ondervinden problemen met de elektronische versie. Bouwunie vraagt dringend duidelijkheid over de overgangsperiode en pleit meteen voor een latere invoegetredingsdatum en een verlenging van die overgangsperiode. “Zodat de grote meerderheid van de arbeiders meer tijd krijgt om over te schakelen van de papieren naar de elektronische dopkaart”. Naast een uitstel om volledig over te schakelen naar de elektronische versie, roept Bouwunie ten slotte de RVA op om het nodige begrip voor beginnersfouten of rechtzettingen te tonen, alsook de nodige soepelheid aan de dag te leggen tijdens de eerste maanden van 2025.
Smartphones en overheidsapps
Onwetendheid is zeker een reden voor het lage cijfer. Veel bouwvakarbeiders zijn zich niet bewust van de verplichting om over te schakelen naar een elektronische dopkaart. Maar af en toe duiken ook praktische problemen op. Vooral bij buitenlandse arbeiders. Zo heb je om in te loggen Itsme of een Belgische eID nodig, iets wat niet alle buitenlanders hebben. Je kunt dan wel inloggen via een token, maar het is voor hen dan niet altijd duidelijk hoe ze zo’n token moeten aanvragen.
Daarnaast kun je je de vraag stellen of het wel kan dat de overheid oplegt om uitsluitend elektronisch te werken, rekening houdend met het feit dat nog maar amper 5,5% al hiermee vertrouwd is. Dan verwacht je van elke bouwvakarbeider dat die ofwel over een smartphone (app) ofwel over een computer beschikt.
Anno 2024 zal dat in veel gevallen inderdaad wel zo zijn, maar er zijn toch nog arbeiders die bijvoorbeeld geen smartphone hebben. Ten slotte moet een arbeider bij controle van de sociale inspectie op de werf zijn ingevulde dopkaart kunnen tonen. Dat veronderstelt dan weer dat je die elektronisch bij hebt en kan oproepen (internet). Wat op een werf ook minder evident is. “Digitaliseren is goed, zeer goed zelfs, maar het moet haalbaar en praktisch blijven. Tot slot kan het ook niet de bedoeling zijn dat elke arbeider er nu van uitgaat dat een smartphone een extralegaal voordeel in zijn loonpakket zal zijn”, besluit Waeytens.
