Belgische praktijktesten met koolstofarme vloeibare brandstoffen

Net als andere Europese landen zet ook België volop in op praktijktesten om de werking van koolstofarme vloeibare brandstoffen in stookolieketels na te gaan. Vorig jaar werden, op initiatief van Informazout, reeds 2 testen afgerond en dit najaar staan 15 nieuwe veldtesten ingepland. De resultaten dienen als bewijs dat deze brandstoffen kunnen helpen om de Europese klimaatdoelstellingen te halen en ze vormen een basis om een handboek of technische fiche voor technici op te stellen.

Conclusies na 1 jaar

Informazout voerde in 2020 reeds twee geslaagde testen uit, waarvan één in Boom met een mengsel van 20% FAME (EN14214) en 80% stookolie 50 ppm (T52-716) in een Weishaupt verwarmingsinstallatie. De andere was in Ternat, met een mengsel van 20% HVO (NBN EN 15940) en 80% stookolie 10 ppm (NBN-EN 590) in een ACV-verwarmingsinstallatie. Het doel: de betrouwbaarheid van koolstofarme vloeibare brandstoffen in nieuwe en bestaande stookolieketels aantonen. Wij polsten naar de conclusies van gebruikers en technici na één jaar gebruik.

Test B20 in Boom

Stookoliedistributeur en verwarmingsinstallateur Forceville in Boom stelde zich kandidaat om een mengsel van stookolie en FAME te testen in hun Weishaupt verwarmingsketel. Weishaupt verbond zich er op zijn beurt toe om de verbrandingsparameters te registreren en de toestand van de verwarmingsketel te controleren. Geert De Decker, gedelegeerd bestuurder van Forceville, deelt zijn ervaring na een jaar gebruik. Guido Saenen, Technical Advisor bij Informazout, analyseerde het verslag.

Hoe verliep de test?

Geert De Decker: "In december 2019 hebben we in samenwerking met Cargill een mengsel van 1600 liter normale stookolie en 400 liter FAME laten leveren. Dat betekent een verhouding van 20% hernieuwbare brandstof, wat we een B20-mengsel noemen. Met dit mengsel hebben we één jaar lang onze showroom en kantoren verwarmd met een Weishaupt Thermo condensatieketel WTC-OB. Na een jaar verwarmen merkten we geen verschil met 'traditionele' stookolie."

De conclusies zijn dus positief?

Guido Saenen: "Absoluut. Zowel in termen van ervaring als techniek. Het servicerapport van Weishaupt na één jaar liegt er niet om: de verwarmingsketel werkt probleemloos en veilig. De metingen geven 2,65 mg/kWh aan voor CO, wat uitstekend is gezien de limiet van 150 mg/kWh in Vlaanderen, een rookindex van 1 en een verbrandingsrendement bij vollast van 99,2% Hi. Het verbrandingsrendement is dus bijna perfect en ligt ruim boven de wettelijk vereiste 90 % Hi."

Wat blijkt uit de foto’s van de installatie?

Geert De Decker: "Ook daar niets te melden. De warmtewisselaar is zelfs schoner dan we verwacht hadden. De ketel had geen extra instellingen of onderhoud nodig in vergelijking met "traditionele" stookolie. Wat ons betreft zijn de conclusies duidelijk: de B20 kan zonder problemen in onze verwarmingsinstallatie worden gebruikt, zonder de parameters van de ketel te wijzigen. Het is echt een drop-in product.”

20 % HVO bij particulier

Werken hernieuwbare vloeibare brandstoffen even goed in oudere verwarmingsketels? Dat is de vraag die Informazout wilde beantwoorden door een mengsel van HVO en stookolie te testen bij een particulier, Testo’s Managing Director Jeroen Van Der Kelen. Een jaar later bekeek Stijn Hendrickx, Training Coordinator en Technical Operations bij Cedicol, de verbrandingsparameters en de toestand van de cv-ketel.

Jeroen, hebben jullie anders verwarmd met de HVO-mengeling?

Jeroen Van Der Kelen: "Ik merkte geen verschil. Dejap leverde in februari en juni 2020 in totaal 4.000 liter van een mengsel van 20% HVO en 80% stookolie voor onze ACV-lage temperatuurketel uit 1996 en de Riello-brander uit 2006. Ons verbruik is hetzelfde gebleven, ook al zet ik de thermostaat in de woonkamer wel eens op 23 graden."

Stijn, wat zeggen de verbrandingsparameters na een jaar verwarmen?

Stijn Hendrickx: "De verbrandingsmetingen bij het opstarten zijn goed. De CO2-uitstoot is met 0,5% gedaald en het verbrandingsrendement bij volle belasting is gelijk gebleven: 92% Hi dit jaar bij een omgevingstemperatuur van 13 °C en 93,4% Hi in 2020 bij een omgevingstemperatuur van 23 °C. Opmerkelijker is de sterke daling van de CO-uitstoot: van 33 mg/kWh vorig jaar naar 8,3 mg/kWh bij dezelfde rookgastemperatuur. Dus enkel de O2 is iets gestegen, wat geen probleem is in een lage temperatuurketel, maar wellicht moet worden bijgesteld tijdens het jaarlijkse onderhoud van een condensatieketel. Alle parameters zijn dus in orde."

Was er slijtage of vuil te zien?

Stijn Hendrickx: "Ik heb de brander, de verbrandingskamer, de pompdruk en de filter gecontroleerd. Ik vond wat roet op de vlammenhaker van de brander, maar niets abnormaals voor een conventionele brander na een jaar gebruik. Bovendien zit het roet niet vast en is het zeer gemakkelijk schoon te maken. De verbrandingskamer is zeer schoon en bevat niet meer roet dan normaal. Ook de filter, de pompdruk en de viscositeit vormen geen probleem. Als ik niet wist dat het systeem op 20% HVO werkt, zou ik het niet merken!"

Hebben jullie tips voor het gebruik van HVO in een verwarmingsinstallatie?

Jeroen Van Der Kelen: "Ik vond deze test zeer interessant voor de toekomst van onze verwarmingsinstallaties. Voor mij als gebruiker is er na een jaar gebruik niets veranderd. Het is dus perfect mogelijk over te schakelen op koolstofarme vloeibare brandstoffen zonder de installatie aan te passen."

Stijn Hendrickx: "Mijn beste advies voor technici die in de toekomst met HVO gaan werken: blijf doen wat je al deed. Voor deze test hebben we niets moeten aanpassen, en na een jaar is een eenvoudige standaardcontrole - en eventueel een paar logische instellingen - voldoende, ongeacht het gebruikte percentage HVO."

15 nieuwe veldtesten dit najaar

Na die eerste succesvolle testen pakt Informazout het dit najaar groter aan met 15 nieuwe testen op verwarmingsketels van verschillende merken zoals ACV, Buderus, Brötje, De Dietrich, Elco, Junkers, Oertli, Remeha, Saint Roch, Vaillant, Viessmann en Wolf. Zowel lage temperatuur- als condensatieketels en ook ketels met verschillende ouderdom. “We willen immers bewijzen dat mengsels van stookolie en HVO, FAME en BTL goed werken in het merendeel van de ketels", zegt Guido Saenen.

Een handboek en/of technische fiche voor technici

Informazout verwacht dat de testen nu ook positieve resultaten zullen opleveren, net als in andere Europese landen. De testen zijn bovendien een goede gelegenheid om een technische handleiding op te stellen. Welke advies kunnen we geven aan installateurs, op basis van de eerste bevindingen? Wat zijn de technische bijzonderheden en de verschillende stappen van een onderhoudsbeurt? Wat gebeurt er als je van een installatie met 100% stookolie (gradueel) naar 100% koolstofarm gaat? De Britten, die van 100% kerosine naar 100% HVO zijn overgeschakeld, schreven eerder al zo’n handboek. "Ook in België willen we de technicus ter plaatse ondersteunen met specifieke documentatie. Het is mogelijk dat een technicus niets, of bijna niets, hoeft te doen. Maar wanneer klanten willen verwarmen met nieuwe koolstofarme brandstoffen, dan moet hij weten wat te controleren.” concludeert Guido Saenen.