Slimme banden, de slimme keuze
Inzichten uit bandensensoren helpen u kosten besparen en stilstand vermijden
Banden krijgen het hard te verduren op een werf: zware lasten, moeilijke ondergrond, rondslingerend puin. Het is als in de koers. Een lekke band op het verkeerde moment kan uw kansen op succes ernstig verstoren, omdat het tijd en geld kost. Met de introductie van slimme banden onder uw bouwmachines – banden die niet alleen bestand zijn tegen de moeilijke omstandigheden, maar ook data leveren – kan u daarom aan efficiëntie winnen. Hoe dat precies in elkaar zit, legt dit artikel u uit.
Veel om uit te kiezen
Vooraleer we hun intellect dieper ontleden, is het misschien goed het brede aanbod aan banden voor bouwmachines nog even op een rijtje te zetten. Voor automobilisten mag het dan simpel zijn - ze kiezen een band specifiek aangepast aan het seizoen of voor allrounders die altijd presteren - bij de keuze voor de juiste band voor bouwmateriaal zijn er veel meer parameters om in rekening te brengen. Daar wordt gekeken naar de toepassing, het bandenprofiel en de diepte ervan en de rubbersamenstelling om uw machines optimaal te laten presteren. De keuze voor een slimme band, begint met de juiste band voor de toepassing.
E, L of G
Banden worden ingedeeld volgens de internationale TRA-codes. Voor bouw zijn drie categorieën interessant: E (earthmovers, dumpers en transportmachines), L (loaders, wielladers en bulldozers) en G (grader, in wegenbouw). Deze variatie is noodzakelijk omdat elk type machine andere eisen stelt op vlak van grip, levensduur en bescherming.
Het cijfer erachter varieert van 1 tot 5 en geeft de profieldiepte aan. Hoe dieper het profiel, hoe robuuster en hoe beter de weerstand tegen insnijdingen, maar hoe minder comfortabel rijden het zal zijn en hoe hoger het brandstofverbruik.
Verder onderscheid wordt gemaakt in het ontwerp van het profiel (blok, tractie, rib, niet-richtinggebonden of slick), de bandenconstructie (radiaal of diagonaal) en de rubbersamenstelling (hittebestendig, snijbestendig of slijtvast). Vergeet ook niet de juiste bandenspanning toe te passen voor ideale prestaties en levensduur. Bepaalde types van banden kunnen ook opgeschuimd worden met PU tegen lekrijden.
Waarom voor slimme banden kiezen?
Tot zover de pure mechanica achter banden. Maar net zoals uw machines digitaliseren, doen banden dat ook. Ze evolueren van mechanische naar geconnecteerde datagedreven componenten. Door de toevoeging van sensoren kunnen de parameters die het verschil maken in hoe goed uw band presteert, immers in de gaten gehouden worden. Bij banden zijn dat de druk en de temperatuur, omdat ze een rechtstreekse impact hebben op de veiligheid, de performantie en de levensduur van de band. Zo kan u erover waken dat uw banden de optimale bandenspanning hebben, wat slijtage, hoger brandstofverbruik en een verminderde stabiliteit helpt tegengaan.
Daarnaast kan het bepalen van een snelheidsafhankelijke belasting cruciaal zijn om te zorgen dat banden gebruikt worden zoals ze bedoeld zijn. U kan er tevens de mate van slijtage van het bandprofiel mee opvolgen. Het bijhouden van de afgelegde afstand per uur, ten slotte, geeft ook inzicht in gebruikspatronen en helpt om de onderhoudsintervallen en de algehele efficiëntie van uw vloot te verbeteren. Kortom, de investering in slimmere banden verdient zichzelf terug door lagere gebruikskosten:
- Minder ongeplande stilstanden;
- Langere levensduur van de banden;
- Lager brandstofverbruik;
- Minder onderhouds- en vervangingskosten.
Niet standaard, wel in opmars
Waar wagens en bestelwagens vandaag al verplicht beschikken over een tyre pressure monitoring system (TPMS) is dat voor bouwmachines echter nog niet het geval. Toch zien we dergelijke systemen steeds meer op de werf verschijnen. Af-fabriek geleverd – steeds meer constructeurs zien het als standaard - of achteraf geïnstalleerd voor wie volledig inzicht en controle wil over de staat van de banden in zijn machinepark.
Bandengegevens worden dan geregistreerd door sensoren die in de band of in de ventieldop zijn ingebouwd en op de velg zijn gemonteerd. Deze sensoren verzenden de gegevens draadloos naar een centrale ontvanger die in het voertuig is geïnstalleerd en activeren bijvoorbeeld een waarschuwing als de bandenspanning onder een veilig niveau daalt of de temperatuur te hoog oploopt.
De keuze voor een slimme band, begint met de juiste band voor de toepassing (foto: Continental)
In eerste instantie zal de machinebestuurder dus profiteren van deze informatie via een klein display in de cabine, een tablet of een app op zijn smartphone. Bijkomende telematica-apparatuur kan dan het onderste uit de kan van bandeninzichten halen. Die sturen de gegevens door naar een platform (al dan niet in de cloud) voor verdere analyse, waar ook bijvoorbeeld de fleetmanager toegang tot heeft. Of naar andere fleetmanagementsystemen via gestandaardiseerde interfaces. Zo kan hij de draaiuren, het brandstofverbruik en storingsinformatie makkelijk opvolgen. Veel systemen genereren automatisch onderhoudstickets of meldingen op basis van gegevens die hier samenkomen.
Wegwijs in de data
Het verschil tussen af-fabriek of achteraf geïnstalleerd toont zich vooral in de mate van integratie. Het grote voordeel van af-fabriek oplossingen is dat de machinist geen extra scherm nodig heeft. De bandinformatie wordt weergegeven in dezelfde gebruikersomgeving als andere machinefuncties, zoals wegen, productiviteitsgegevens …
Sommige geavanceerde aftermarket-oplossingen kunnen via de CAN-bus of een telematicamodule worden gekoppeld aan de machine of aan een fleetmanagementsysteem. Daardoor verschijnen meldingen ook in bestaande dashboards of onderhoudssoftware. Dat vraagt wel een specifieke integratie en is niet standaard mogelijk op elke machine.
De verschillende soorten waarschuwingen worden vaak weergegeven aan de hand van een kleurcode – rood, geel en groen – waardoor klanten snel de urgentie kunnen inschatten en kunnen bepalen of onmiddellijke actie vereist is. Kritieke waarschuwingen, zoals zeer lage druk, snel drukverlies of abnormaal hoge temperatuur, vereisen onmiddellijke aandacht om mogelijke veiligheidsrisico’s en schade aan apparatuur te voorkomen. Minder kritieke waarschuwingen – zoals lage druk of te hoge bandenspanning – kunnen daarentegen doorgaans op een later, gepland tijdstip worden aangepakt.
Voor wie?
Iedereen kan dus profiteren van de data die slimme banden genereren. De machinist kan dankzij de waarschuwingen direct handelen. Ook de werkplaats ontvangt de melding via het telematicasysteem en kan een interventie voorbereiden. De fleetmanager ziet dan weer de trends over alle machines heen, zodat hij onderhoud kan plannen en prioriteiten stellen. Maar wat zal het u kosten om over die data te beschikken?
Er bestaan verschillende types van sensoren. Sensoren die op het ventiel geplaatst worden zijn doorgaans de goedkoopste oplossing, voor sensoren die in de band (op de velg) geplaatst worden zijn duurder. Het aantal dat nodig is, hangt af van de toepassing. Bij wielladers zal vier al volstaan, bij dumpers zijn dat er vaak zes. Toch is het prijsverschil voor een nieuwe ‘slimme’ band ten opzichte van een nieuw standaardexemplaar volgens de bandenfabrikanten verwaarloosbaar. Voor sommige modellen is er zelfs geen meerprijs meer. De meerprijs zit vooral in het TPMS systeem dat alle data efficiënt verwerkt.
Voor aftermarketsystemen schommelt de prijs tussen 1.000 en 4.000 euro. Originele af-fabriek opties kosten gemiddeld rond 2.000 euro. Voor bedrijven met een intensief gebruikt machinepark is de grootste winst vaak niet de besparing op de banden zelf, maar het voorkomen van kostbare stilstand op de werf.
Met de medewerking van Bridgestone, Continental en SMT Belgium