Orde van Architecten reageert met open brief
Uitleg over klachtenbehandeling, tuchtdossiers en hervormingen
Op apache.be verscheen recent een drieluik over bouwperikelen waarin ook de Orde van Architecten bij naam werd genoemd, met name in verband met de behandeling van klachten en het verloop van tuchtprocedures. Om mogelijke misverstanden weg te nemen en de werking van de Orde correct te kaderen, schreef de Orde een open brief met de nodige verduidelijkingen. Tegelijkertijd geeft de Orde een eerste inkijk in de voorstellen voor de hervorming van de tuchtprocedure.
Bereidheid tot open dialoog
De eerste twee nieuwsberichten werden afgesloten met: “De Orde der Architecten reageerde niet op vragen van Apache.” We willen meteen benadrukken dat de vragen ons bereikten tijdens het collectieve bouwverlof. Omdat een zorgvuldig antwoord op korte termijn niet mogelijk was, werd afgesproken dat de journalist onze reactie na 10 augustus mocht verwachten. De geciteerde actoren uit het derde artikel Vincent Vanden Broecke en Steven Lannoo zijn uitgenodigd voor een constructief en open gesprek.
Geheimhoudingsplicht inzake individuele dossiers
Door de wettelijke geheimhoudingsplicht en het vertrouwelijk karakter van tuchtprocedures kan en mag de Orde van Architecten zich niet uitspreken over individuele dossiers. Deze dossiers worden in eerste aanleg behandeld door de provinciale raden. Over een vermeende klacht tégen de Orde hebben wij officieel geen melding gekregen; bijgevolg kunnen we daarover ook geen inhoudelijke reactie geven.
Werking van de tuchtprocedure
Onderzoek en onpartijdigheid
Een klacht wordt in alle onafhankelijkheid zorgvuldig onderzocht door het Bureau van de provinciale raad (zijnde de voorzitter, ondervoorzitter en secretaris), bijgestaan door een juridische bijzitter. Zowel de klager als de betrokken architect kunnen worden gehoord. Zijn er nauwe banden met een betrokkene, dan onthoudt het raadslid of de bijzitter zich van de behandeling. Bestaat er gerede twijfel over hun onpartijdigheid, dan kunnen ze gewraakt worden.
Bevoegdheid
De Orde behandelt uitsluitend deontologische inbreuken. Bouwtechnische geschillen behoren tot de bevoegdheid van burgerlijke rechtbanken of bemiddelingsorganen.
Bemiddeling en dossieropbouw
In tegenstelling wat de Apache-berichten laten uitschijnen, betekent het ontbreken van een rechtstreekse tuchtvervolging niet dat er geen actie is ondernomen. Integendeel: elke klacht wordt onderzocht, maar niet elke klacht leidt tot een tuchtprocedure. In veel gevallen worden conflicten via bemiddeling opgelost of wordt de klacht als ongegrond beschouwd. Pas als er voldoende ernstige aanwijzingen zijn dat de deontologische code niet gerespecteerd wordt, kan het dossier worden doorverwezen naar de tuchtraad.
Dossiers worden nauwgezet opgebouwd, van verhoren worden processen-verbaal opgesteld die door de betrokkenen worden ondertekend en geregistreerd. Bij herhaalde inbreuken werkt elke voorgeschiedenis uiteraard verzwarend.
Tuchtraad en beroep
Bij een effectieve doorverwijzing beslissen vijf mandatarissen bijgestaan door een juridische bijzitter over een eventueel tuchtrechtelijk gevolg. Deze mandatarissen en bijzitter zijn niet betrokken geweest bij het onderzoek, zodat de beoordeling volledig onafhankelijk gebeurt. De architect heeft recht op bijstand en heeft de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen de uitgesproken sanctie.
Zwaarte van de tuchtprocedure
- Tuchtsancties zoals een schorsing of schrapping hebben ingrijpende gevolgen: de architect moet de praktijk stilleggen en alle opdrachtgevers formeel informeren.
- Ook wanneer een dossier niet tot een tuchtstraf leidt, heeft het doorlopen onderzoek een sterk bewustmakend en corrigerend effect op de beroepsuitoefening.
Hervorming van de tuchtprocedure
Al in juni heeft de Vlaamse Raad ingestemd met een grondige hervorming van de tuchtprocedure (binnen het kader van de hervorming Orde van Architecten).
De provinciale tuchtraden worden samengevoegd tot één gecentraliseerde tuchtraad. Het onderzoek en de ereloonvaststelling blijven behouden op het niveau van de provinciale raden om de nabijheid te garanderen.
Klagers zullen in beroep kunnen gaan tegen de seponering van hun klacht.
De tuchtbeslissingen worden (geanonimiseerd) gepubliceerd op de website.
Met deze maatregelen wil de Orde zowel de architect als de consument een transparantere tuchtprocedure bieden en elk gevoel van partijdigheid wegnemen. De komende maanden werkt de Orde intensief verder aan de hervorming. Binnenkort meer hierover.
Ereloonbemiddeling
De Orde heeft enkel een wettelijke opdracht voor het vaststellen van erelonen, op verzoek van beide partijen. Betwistingen over erelonen vloeien in de vaak voort uit bijkomende opdrachten of projectwijzigingen doorheen het bouwproces, waarbij het verhaal van elke partij moet worden gehoord. In de praktijk leidt ereloonbemiddeling heel vaak tot oplossingen voor alle partijen.
Transparantie en overleg
De Orde van Architecten wil haar rol blijven opnemen als overlegpartner voor consumenten, architectenverenigingen, onderwijsinstellingen, overheden en andere spelers binnen de sector. Daarnaast wil de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten ook komen tot een adviesraad waar ook de consument in vertegenwoordigd is.
